Prof. Dr. Bünyamin Bezci

Prof. Dr. Bünyamin Bezci

DİASPORADA CUMHURİYETİN ANLAMI

Cumhuriyet kavramı anlamını Monarşi karşıtlığıyla kazanmıştır. Monarşi sınırlı bir iktidar alanı tanımlarken Cumhuriyet, herkesin iktidarıdır. Cumhuriyet’in “herkes” tanımlaması etnisite temelli değil, anayasaldır. Anayasaya vatandaşlık bağı ile bağlı olmak “herkes”e, yurttaş olan herkesi dâhil eder. Yurttaşlık ise politik bir aidiyet ilişkisidir. İnsanların biyolojik kimlikleri insan olmaklığını, kültürel kimlikleri ise etnisitelerini belirler. Politik kimlikleri ve aidiyetleri ise yurttaşlıklarıyla ilgilidir. Yasa ve aidiyet yurttaşlığın iki yüzünü oluşturur. Nihayetinde Cumhuriyet, yurttaşlık bağlamında herkesleşerek eşitlenenlerin yönetim sistemidir. Bu anlamda herkesin yönetimi olduğu kadar, politik birlik arayışıdır.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nın kutlandığı bu günlerde diasporada yaşayanlar için ise politik birlik arayışı sıla özleminde yatmaktadır. Diasporaların en önemli niteliği anavatana karşı duyulan özlemdir. Özellikle yaşanan kopuşlar özlemi derinleştirmektedir. Diasporadaki yurttaşların özleminin derinliği ise kimliklerini diri tutmaktadır. Diasporik kimliklerin en önemli eksikliği kök salmakta zorlanmalarıdır. Yaşadıkları topluma da geldikleri topluma da kök salıp birlik oluşturmakta zorlanabilirler. Özlem onları geldikleri toplumun politik birliğine yakınlaştırırken, umut onları yaşadıkları toplumla bütünleştirir. Nihayetinde özlemleri ile umutları arasında denge kuranlar diasporada kendi kimliklerini koruyarak ve yaşadıkları toplumla da bütünleşerek yaşamanın yolunu bulabilirler.

Cumhuriyetin politik birlik arayışının dışında bir diğer yüzü de herkesin yönetimi oluşudur. Herkesin içine Cumhuriyetle yasal bağını koruyan tüm yurttaşlar girmektedir. Bu nedenle Cumhuriyetin yönetiminde yurttaşlık bağıyla bağlı olan diasporada yaşayanlar da söz sahibi olmalıdır. Türkiye’deki seçimlere diasporadan katılımın birçok devletin kendi ülkesindeki katılımdan yüksek olması dikkat çekicidir. Diasporadaki seçimlere katlımın yüksekliği bir taraftan özlemin ve kimliğin derinliğine işaret etmektedir. Diğer taraftan da Cumhuriyete sahip çıkmanın ve onun yönetiminde söz sahibi olma isteğinin göstergesidir.

Diasporada toplumu birleştiren ve özlemi dirileştiren unsurlardan biri felaketler ya da olağanüstü acılar karşısındaki seferberlik halidir. En son Türkiye’nin güney bölgesinde gerçekleşen 6 Şubat 2023’deki depremi bu tür bir seferberlik hali yaratmıştır. O günlerin hafızasında yer edinen eylemler herkesin anlamının daha net olarak ortaya koymuştur. İdeolojik, etnik, dini, kültürel ve ekonomik farklılıkların anlamsızlaştığı, diasporanın birleştiği ve herkesin yardım için elini taşının altına koyduğu dönemler hafızalarımızda henüz tazedir.

Cumhuriyet de diaspora için bir nevi seferberlik haline tekabül eder. Özlemle yanan herkesi birleştirir. Anavatandan kopuşun acısını azaltır. Orada uzakta da olsa bir Cumhuriyetimizin olduğu inancı, kimliğimizi güçlü kılar. Türk toplumu arasındaki farklıları anlamsızlaştırır.

Cumhuriyeti bu kadar benimsememiz sadece özleme de dayanmaz. Aynı zamanda seçimlerle onun gidişatına etki etme fırsatını yakalamış olmamız bizi de onun bir parçası kılar. Cumhuriyet’in bir parçası olurken aynı zamanda onu sahipleniriz. Sahibi olduğumuz Cumhuriyetin parçası olmak, bir taraftan bize sahiplik üzerinden özgürlük kazandırırken diğer taraftan da parçası olmak üzerinden kimlik kazandırır.

Bu nedenle çocuklarımızın da hem Cumhuriyeti sahiplenmesini hem de onun bir parçası olarak hissetmesini önemsiyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramlarını sadece bir devletin kuruluş günü olarak anmıyoruz, aynı zamanda özlemlerimizin sebebi ve kimliğimizin temeli olarak görüyoruz. Anavatandan bu kadar uzakta bize değer katan, bizi bir bütünün parçası kılan ve kimsenin kimseye tahakküm etmediği bir özgürlük duygusu kazandıran Cumhuriyettir.

Okul aile birliklerimizle düzenlediğimiz 29 Ekim Cumhuriyet Bayramlarını birlik ve bütünlüğümüzün teminatı olarak görüyoruz. Cumhuriyetimizin çocuklarımız tarafından da sahiplenilmesini arzu ediyoruz. Cumhuriyeti sahiplenen çocuklarımızın diasporada kimlik karmaşası yaşamayacaklarını umut ediyoruz.

Okul aile birlikleri olarak bu yılki 29 Ekim kutlamalarımızdan en büyüğünü 8 Kasım Pazar günü Zürih’te gerçekleştireceğiz. Ayrıca Bern kantonundaki kutlamamız da Lyss’de yapılacaktır. Velilerimizi ve çocuklarımızı kutlamaların heyecanına ortak olmaya bekliyoruz.

Bu yazı toplam 126 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Prof. Dr. Bünyamin Bezci Arşivi