Ancak İsviçre’de bu hedefe ulaşmak ne kadar mümkün?

İsviçre’de insanlar emekli olana kadar ortalama 45 yıl çalışıyor. Normal emeklilik yaşı erkeklerde 65, kadınlarda ise 64,5 olarak uygulanıyor. Kadınların emeklilik yaşı 2028 yılında erkeklerle eşitlenerek 65 olacak. AHV (yaşlılık sigortası) aylığı ise belirli şartlarla 63 yaşından itibaren erken alınabiliyor.

Ancak bazı gençler, onlarca yıl beklemek yerine çalışma hayatını çok daha erken bırakmayı hedefliyor. Bunun için FIRE (Financial Independence, Retire Early – Finansal Bağımsızlık, Erken Emeklilik) modelini benimsiyorlar.

70 saat çalışıp her kuruşu biriktiriyorlar

Sosyal medyada 20’li yaşlarındaki gençler, erken emeklilik için yaptıkları fedakârlıkları paylaşıyor. Bazıları iki tam zamanlı işte çalışırken kazançlarının büyük bölümünü biriktirip yatırıma dönüştürüyor.

Kanada’da yaşayan 27 yaşındaki Jane, bu akımın dikkat çeken örneklerinden biri. Yaklaşık beş yıl boyunca haftada 70 saat çalışan Jane, restoranlara gitmekten, sosyal etkinliklerden ve yeni kıyafet almaktan vazgeçerek tasarruf yaptı. Hedefi 30 yaşında emekli olmaktı.

Ancak 700 bin Kanada doları (yaklaşık 412 bin İsviçre frangı) biriktirmesine rağmen bu hedefinden vazgeçti. Jane, beş yıl boyunca kariyerine ve para biriktirmeye odaklanırken sosyal hayatından ve kişisel zamanından büyük ölçüde fedakârlık ettiğini söyledi. Artık zamanını daha esnek kullanmak ve ileride gönüllü olarak çalışmak istiyor.

Gençler geleceklerinden endişeli

Nesiller üzerine araştırmalar yapan uzman Rüdiger Maas'a göre gençlerin erken emeklilik ve maddi güvence konularına bu kadar erken yaşta yönelmesinin temelinde gelecek kaygısı bulunuyor.

Pandeminin etkileri, savaşlar, iklim değişikliği ve hayat pahalılığı gibi sorunların gençlerin gelecek planlarını zorlaştırdığını belirten Maas, yeni neslin geleceği konusunda önceki kuşaklara kıyasla daha karamsar olduğunu ifade ediyor.

Uzman, Z kuşağının yarısından azının anne ve babalarının sahip olduğu yaşam standardını gelecekte sürdürebileceğine inandığını belirtiyor.

Sosyal medya da bu kaygıyı artıran etkenlerden biri. Influencer'ların paylaştığı yüksek yaşam standartları, gençler üzerinde daha fazla kazanma ve daha hızlı maddi bağımsızlığa ulaşma baskısı oluşturuyor.

İsviçre’de 30 yaşında emeklilik gerçekçi değil

Swiss Life Wealth Managers yatırım uzmanı Marion Koch'a göre İsviçre'de 30 veya 40 yaşında emekli olmak oldukça iddialı ve gerçekçi olmaktan uzak bir hedef.

Çalışma hayatını bu kadar erken bırakan kişilerin, yaşam masraflarını 40 ila 50 yıl boyunca kendi birikimleriyle karşılamaları gerekebilir. Üstelik erken emeklilik, AHV ve mesleki emeklilik sigortası kapsamında kazanılacak hakların da azalmasına yol açabilir.

İsviçre'de birden fazla işte çalışmak mümkün olsa da çalışma yasaları ve sözleşmeler nedeniyle haftada 70 saat çalışmak herkes için uygulanabilir bir seçenek değil.

Uzmanlara göre tam anlamıyla erken emeklilik yerine finansal bağımsızlığa ulaşmak daha gerçekçi. Böylece kişiler çalışma saatlerini azaltabilir, meslek değiştirebilir veya yalnızca ilgi duydukları işlere yönelebilir.

Gelirin yüzde 10'unu biriktirmek öneriliyor

Marion Koch, gençlere mümkün olduğunca erken tasarrufa ve yatırım yapmaya başlamalarını tavsiye ediyor. Uzman, kişinin maddi durumunun elvermesi hâlinde gelirinin yaklaşık yüzde 10'unu biriktirmesini öneriyor.

Düzenli yatırım yapmak, harcamaları kontrol altında tutmak ve birikimleri uzun vadeli değerlendirmek, zaman içerisinde önemli bir sermaye oluşturulmasını sağlayabiliyor. Özellikle bileşik getiri etkisi, erken yaşta yatırıma başlayanlar için önemli avantaj sunuyor.

FIRE modeli kaç yılda sonuç veriyor?

İsviçre'nin Fransızca konuşulan bölgesinde yaşayan 47 yaşındaki FIRE savunucusu ve Mustachian Post blog yazarı Marc Pittet'e göre sistemin temelinde kazandığından daha az harcamak yatıyor.

Pittet, emeklilik süresinin maaştan çok tasarruf oranına bağlı olduğunu belirtiyor.

• Gelirin yüzde 25'i biriktirilirse yaklaşık 32 yıl,

• Yüzde 50'si biriktirilirse yaklaşık 17 yıl,

• Yüzde 75'i biriktirilirse yaklaşık 7 yıl içinde finansal bağımsızlığa ulaşmak mümkün olabiliyor.

Ancak Pittet, sosyal medyada sıkça gösterilen yüzde 75 tasarruf oranının istisnai olduğunu ve çoğu insanın bu yaşam tarzını uzun yıllar sürdüremeyeceğini vurguluyor.

13 yılda 48 bin franktan 2 milyon franka

Pittet, 2013 yılında 48 bin frank olan aile birikimlerinin 2026 yılında 2 milyon frankın üzerine çıktığını söylüyor. Başlangıç sermayesi olmadığını ve ortalama bir gelire sahip olduğunu belirten Pittet, FIRE yaklaşımının kendisine çalışma saatlerini azaltma ve ev sahibi olma imkânı sağladığını ifade ediyor.

Ancak ona göre amaç yalnızca daha hızlı para biriktirmek olmamalı. İnsanların ailelerine, sosyal hayatlarına ve kişisel mutluluklarına da zaman ayırabilmeleri gerekiyor.

Pittet, aksi takdirde erken emeklilik için kurulan sistemin insanı yeni bir çalışma ve para kazanma döngüsüne sokabileceği uyarısında bulunuyor.