ZÜRİH – İsviçre’de konut sahiplerini yakından ilgilendiren önemli bir değişiklik gündemde. NZZ’nin haberine göre, Zürih kanton yönetimi (Regierungsrat), güneş panelleri, ısı pompaları ve diğer enerji verimliliği yatırımları için uygulanan vergi indirimlerini kaldırmayı planlıyor.

Bu adım, 2029 yılında yürürlüğe girmesi planlanan ve uzun süredir tartışılan “Eigenmietwert” (emsal kira değeri) uygulamasının kaldırılmasıyla bağlantılı. Söz konusu reformla birlikte konut sahipleri artık sahip oldukları ev için varsayımsal kira geliri üzerinden vergi ödemeyecek. Ancak bunun karşılığında birçok vergi indirimi de ortadan kaldırılacak.

Zürih net tavır aldı

Federal düzeyde enerji yatırımlarına yönelik vergi avantajlarının kaldırılması zaten netleşmiş durumda. Ancak kantonlara bu indirimleri 2050 yılına kadar sürdürme imkânı tanınıyor. Buna rağmen Zürih kanton yönetimi bu hakkı kullanmak istemiyor.

NZZ’nin aktardığına göre kanton yönetimi, “Eğer emsal kira değeri vergilendirilmeyecekse, buna bağlı vergi indirimlerinin de kaldırılması gerekir” görüşünü savunuyor.

Asıl neden: Milyonluk vergi kaybı

Kararın arkasında mali nedenler de bulunuyor. Zürih Maliye Direktörlüğü, sadece emsal kira değerinin kaldırılması nedeniyle kanton ve belediyelerin yıllık yaklaşık 150 milyon frank gelir kaybı yaşayacağını öngörüyor. Enerji yatırımlarına yönelik vergi indirimlerinin devam etmesi durumunda bu kaybın daha da artacağı belirtiliyor.

Kanton yönetimi ayrıca vergi indirimlerinin yüksek gelir gruplarına daha fazla avantaj sağladığını savunarak, bunun yerine doğrudan teşvik (subvansiyon) sisteminin daha adil olduğunu ifade ediyor.

Aargau farklı bir yol izliyor

Zürih’in aksine Aargau kantonu, enerji yatırımlarına yönelik vergi indirimlerini sürdürme kararı aldı. Aargau Maliye Departmanı’na göre bu indirimler, konut sahiplerini enerji dönüşümüne teşvik eden önemli bir araç.

Ancak bu politikanın da maliyeti var. Aargau kantonu yıllık yaklaşık 20 milyon frank, belediyeler ise 18 milyon frank gelir kaybını göze alıyor. Buna karşılık yerel ekonominin ve istihdamın desteklendiği vurgulanıyor.

Ev sahiplerinden tepki

Zürih’te planlanan değişiklik, ev sahipleri tarafından sert şekilde eleştiriliyor. Ev Sahipleri Birliği (HEV) Zürih Direktörü Albert Leiser, devletin enerji yasalarıyla konut sahiplerini renovasyona zorladığını hatırlatarak, “Bu yatırımların vergi indirimi kapsamında olması gerekir” dedi.

FDP’li kanton milletvekili Sonja Rueff-Frenkel de kararı “hayal kırıklığı” olarak nitelendirirken, konunun enerji yasası tartışmalarında yeniden gündeme getirileceğini belirtti.

Siyasi görüş ayrılığı

Yeşiller Partisi ise kanton yönetiminin kararını destekliyor. Parti temsilcileri, emsal kira değerinin kaldırılması karşılığında vergi indirimlerinin de kaldırılmasının kamuoyuna verilen bir söz olduğunu savunuyor. Ayrıca hem teşvik hem de vergi indiriminin birlikte uygulanmasının doğru olmadığı ifade ediliyor.

Zürih kantonunun bu adımı atması halinde, İsviçre’de enerji dönüşümünün nasıl teşvik edileceği konusu daha da yoğun şekilde tartışılmaya devam edecek gibi görünüyor.