BERN / WASHINGTON – ABD Başkanı Donald Trump, Gazze Şeridi için hazırladığı yeni barış planına uluslararası destek arayışında İsviçre’yi de sürece dahil etmek istiyor. İsviçre Dışişleri Bakanlığı (EDA), ABD’den gelen daveti doğrulayarak, İsviçre’nin “Board of Peace” (Barış Konseyi) adlı oluşuma katılmasının istendiğini açıkladı.

EDA Sözcüsü Mélanie Gugelmann, teklifin prensipte barış girişimlerine açık olan İsviçre için dikkatle değerlendirilmesi gereken bir konu olduğunu belirtti. Gugelmann’a göre, Bern yönetimi karar vermeden önce ilgili taraflarla görüşmeler yapacak ve İsviçre’nin hangi koşullarda, hangi çerçevede katkı sunabileceğini netleştirecek.

Haber, İsviçre basınından Aargauer Zeitung / CH Media kaynaklı bilgilere dayanıyor.

1 milyar dolarlık “katılım bedeli” tartışması

Teklifin en tartışmalı yönlerinden biri ise mali boyutu. ABD merkezli Bloomberg News’in daha önce aktardığına göre, Trump yönetimi Barış Konseyi’ne kalıcı üyelik için ülkelerden 1 milyar dolar tutarında bir katılım payı talep ediyor. Kuruluş tüzüğüne göre bu bedel ödenmeden de konseyde yer almak mümkün; ancak bu durumda üyelik yalnızca üç yıl ile sınırlı oluyor.

EDA, İsviçre’nin böyle bir ödeme yapmaya hazır olup olmadığı konusunda şu aşamada yorum yapmaktan kaçındı.

İsviçre’nin barış geleneği, Trump’ın tartışmalı çizgisi

İsviçre, uzun yıllardır arabuluculuk ve barış diplomasisini dış politikasının merkezine koyuyor. Ancak Trump’ın Orta Doğu politikaları ve son dönemde NATO müttefikleriyle yaşadığı gerilimler, bu daveti siyasi açıdan hassas hale getiriyor.

Davet edilen ülkeler arasında Vladimir Putin ve Recep Tayyip Erdogan gibi tartışmalı liderlerin bulunması da Bern’deki tereddütleri artırıyor.

Fransa mesafeli, katılım çok sınırlı

İsviçre gibi davet alan ülkelerden France, teklife şimdilik olumsuz yaklaştı. Élysée Sarayı’ndan yapılan açıklamada, Paris yönetiminin mevcut koşullarda Barış Konseyi’ne katılmayı düşünmediği belirtildi. Diplomatik çevreler, Fransa’nın bu tutumunda Trump’ın Grönland çıkışıyla NATO müttefikleriyle yaşadığı gerginliğin etkili olduğuna dikkat çekiyor.

Şu ana kadar yalnızca Macaristan ve Vietnam’ın katılımı kabul ettiği bildirildi.

Trump’ın Gazze planı neyi öngörüyor?

Trump’ın “Gaza Peace Plan for Peace in the Middle East” başlıklı planı, ateşkes sonrasında Gazze’de bir geçiş yönetimi kurulmasını ve yeniden inşa sürecinin bu Barış Konseyi tarafından denetlenmesini öngörüyor. Beyaz Saray’ın açıkladığı yapıya göre, konseyin yürütme kuruluna Trump bizzat başkanlık edecek.

Yürütme kurulunda ayrıca ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, özel temsilci Steve Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ve eski İngiltere Başbakanı Tony Blair yer alacak. Dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise, şu ana kadar açıklanan kurulun tamamen erkeklerden oluşması.

Bern ne yapacak?

İsviçre hükümeti için mesele yalnızca Gazze’ye katkı sunmak değil; aynı zamanda tarafsızlık, uluslararası itibar ve mali sorumluluklar arasında hassas bir denge kurmak. EDA’nın önümüzdeki günlerde yapacağı temaslar, Bern’in bu tartışmalı teklife nasıl yanıt vereceğini belirleyecek.

İsviçre kamuoyunda ise soru net: Barış diplomasisi geleneği mi ağır basacak, yoksa Trump’ın tartışmalı girişiminden uzak durmak mı?