ZÜRİH – İsviçre Halk Partisi (SVP), akraba evlilikleri ve bunun çocuklar üzerindeki sağlık riskleri konusunda yaptığı açıklamayla yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Parti, özellikle Pakistan, Mısır ve Fas gibi ülkelerde kuzen evliliklerinin yaygın olduğunu belirterek, bu durumun sağlık riskleri doğurabileceğini savundu.

SVP’nin Sağlık Bakanı Elisabeth Baume-Schneider’e gönderdiği yazıda, İsviçre’de de akraba evliliklerinin yasal olduğu ancak bu tür evliliklerin “yabancı kişiler arasında anlamlı derecede daha sık görüldüğü” ifade edildi. Parti, “ortaya çıkabilecek ciddi sağlık riskleri nedeniyle” federal düzeyde bilgilendirme çalışmaları yapılmasını talep etti.

Tartışmanın Asıl Konusu: Otizm ve Erken Müdahale

Ancak siyasi tartışmanın merkezinde aslında farklı bir konu bulunuyor: Okul öncesi dönemde ağır otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara yönelik erken müdahale ve terapi hizmetlerinin kapsamı. Bu hizmetlerin maliyeti İsviçre’de Invalidenversicherung (IV – Malullük Sigortası) tarafından karşılanıyor.

Parlamentoda 2025 yılında büyük ölçüde itirazsız kabul edilen düzenlemenin detayları Federal Konsey tarafından hazırlanan bir yönetmelikle belirleniyor. Söz konusu taslak şu anda istişare (Vernehmlassung) sürecinde.

SVP ise bu düzenlemeyi eleştirerek, ailelerin özel alanına “erken ve gereksiz müdahale” riski bulunduğunu, uygulamanın etkinliğinin net olmadığını ve IV için ek mali yük oluşturabileceğini savunuyor. Parti lideri Marcel Dettling’in imzasını taşıyan yazı kamuoyuna yansıdıktan sonra tartışmalar büyüdü.

“Yabancı Çocuklar Siyasete Alet Ediliyor” Tepkisi

Sosyal Demokrat Parti (SP) Ständerat üyesi Franziska Roth ise SVP’nin yaklaşımına sert tepki gösterdi. Roth, akraba evlilikleri ile otizm erken müdahalesi arasında kurulan bağlantının “anlaşılmaz” olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Genetik meseleleri milliyet ya da din ile ilişkilendirmek utanç verici ve düpedüz popülizmdir.”

Roth, akraba evliliklerinde artan genetik risklere dair bilgilendirme yapılmasına karşı olmadığını ancak bunun belirli göçmen toplulukların damgalanmasına yol açabileceğini vurguladı. Ona göre SVP, otizmli yabancı çocukları siyasi amaçlar doğrultusunda araçsallaştırıyor.

Uzmanlar: Otizmin Tek Bir Nedeni Yok

Otizm spektrum bozukluklarının birçok farklı nedene bağlı gelişebildiği biliniyor. Genetik faktörler bunlardan sadece biri. Federal düzeyde hazırlanan düzenlemenin amacı ise küçük çocuklarda erken teşhis ve terapi imkanını güçlendirmek.

Tartışma, bir yandan sağlık politikaları ve sosyal sigorta maliyetleri üzerine sürerken, diğer yandan göç ve entegrasyon eksenine kaymış durumda. İsviçre’de yaşayan göçmen topluluklar açısından ise konu, hassas bir dengeyi gündeme taşıyor: Sağlık bilgilendirmesi mi, yoksa siyasi söylem üzerinden hedef gösterme mi?

Önümüzdeki haftalarda istişare sürecinin tamamlanmasıyla birlikte Federal Konsey’in nasıl bir düzenleme yapacağı merakla bekleniyor.