ZÜRİH / ABD – Sosyal medya platformlarının bağımlılık yarattığı yönündeki tartışmalar yeni bir boyuta taşındı. Nau.ch’nin haberine göre, ABD’de görülen bir davada Meta (Facebook, Instagram) ve Alphabet (Google, YouTube) ilk kez sosyal medya bağımlılığının psikolojik etkilerinden sorumlu tutuldu.

Los Angeles’ta görülen davada jüri, 20 yaşındaki bir davacıya 3 milyon dolar tazminat ödenmesine karar verdi. Bu karar, teknoloji dünyasında “tarihi” olarak nitelendiriliyor.

Karar içeriğe değil, algoritmalara odaklandı

Uzmanlara göre bu davayı farklı kılan en önemli unsur, platformların içeriklerinden ziyade tasarım ve algoritmalarının yargılanması oldu.

AlgorithmWatch İsviçre Genel Müdürü Angela Müller, kararı şöyle değerlendirdi:

“Bu karar, sosyal medya şirketlerinin iş modelinin özüne iniyor. Bu platformlar sonuçların farkında olmalarına rağmen sistemi bu şekilde sürdürmeye devam ediyor.”

Mahkemede özellikle şu özellikler eleştiri konusu oldu:
• Sonsuz kaydırma (infinite scroll)
• Otomatik video oynatma
• Duygusal ve dikkat çekici içeriklerin öne çıkarılması

Uzmanlara göre bu sistemler kullanıcıyı platformda tutmayı amaçlıyor ve bağımlılık etkisini güçlendiriyor.

Emsal karar olabilir

Bern Üniversitesi’nden yapay zeka ve sosyal medya uzmanı Mykola Makhortykh, kararın gelecekte benzer davalara örnek teşkil edebileceğini belirtti.

Ancak sürecin henüz tamamlanmadığına dikkat çeken uzmanlar, Meta ve Google’ın temyize gitmeye hazırlandığını ifade ediyor.

İsviçre’de tartışmalar alevlenebilir

Kararın yankıları İsviçre’de de hissedilebilir. Haberde, İsviçre’de sosyal medya platformlarının düzenlenmesine yönelik yasa taslağının Şubat 2026’da istişare sürecini tamamladığı hatırlatıldı.

Angela Müller’e göre mevcut taslakta özellikle:
• Gençlerin korunmasına yönelik önlemler yetersiz

Bu nedenle ABD’deki kararın, İsviçre’deki düzenlemeleri daha sert hale getirebileceği değerlendiriliyor.

Yasak tartışmaları yeniden gündemde

Uzmanlar, kısa vadede radikal yasaklar beklenmese de teknoloji şirketlerinin baskı altında kalacağını belirtiyor.

Makhortykh’e göre:

“Sosyal medya platformları dikkat çekmek üzerine kurulu. Bu da bağımlılığı sistemin bir parçası haline getiriyor.”

Sonuç: Sistem sorgulanıyor

Bu dava, sadece bir tazminat kararı değil; aynı zamanda sosyal medya platformlarının çalışma mantığının sorgulanmaya başladığının güçlü bir göstergesi.

???? Uzmanlara göre asıl soru artık şu:
Sosyal medya kontrol edilebilir mi, yoksa kullanıcılar mı kontrol ediliyor?