ANKARA / AVRUPA – Türkiye’ye yaz tatilini geçirmek için gelen gurbetçiler arasında, özellikle çifte vatandaş olup Türk pasaportu bulunmayan vatandaşların sınır kapılarında yaşadığı sorunlar son dönemde artış gösteriyor. Farklı uygulamalar ve sistem kayıtlarındaki uyumsuzluklar, hem resmî işlemlerde hem de yabancı plakalı araçla girişlerde mağduriyetlere yol açabiliyor.

Edinilen bilgilere göre bazı sınır kapılarında giriş-çıkış işlemleri her iki kimlik üzerinden yapılırken, bazı kapılarda ise aynı durum söz konusu olmuyor. Vatandaşlar iki kimliğini ibraz etmesine rağmen, girişte yalnızca T.C. kimliğiyle işlem yapılırken çıkışta sadece yabancı kimlik sisteme işlenebiliyor. Bazı durumlarda ise işlemler tamamen tek bir kimlik üzerinden yürütülüyor. Bu da sistemde eksik ya da hatalı kayıt oluşmasına neden oluyor.

Bu kayıt uyumsuzluğu en çok “yerleşiklik hesabı” uygulamasında sorun yaratıyor. Türkiye’ye yabancı plakalı araçla giriş yapmak isteyen gurbetçiler için yurtdışında geçirilen sürenin doğru hesaplanması gerekiyor (185 gün). Ancak giriş ve çıkışların farklı kimlikler üzerinden kaydedilmesi, bu sürenin sistemde eksik görünmesine yol açabiliyor. Örneğin, Türkiye’ye giriş T.C. kimliğiyle, çıkış ise yabancı kimlikle yapıldığında; sistem yurtdışında kalınan gün sayısını hatalı hesaplayabiliyor. Bu durumda vatandaşlar sınır kapılarında “yeterli süre yurtdışında bulunmadığınız” gerekçesiyle araçlarıyla ülkeye girişte sorun yaşayabiliyor.

Mağduriyet yaşanmaması için yola çıkmadan önce tüm belgelerin eksiksiz hazırlanması gerekiyor. Özellikle T.C. kimlik kartı ve varsa pasaport, yabancı ülke kimliği veya oturum kartı, araç ruhsatı, uluslararası geçerli sigorta (Yeşil Sigorta) ve giriş-çıkış kayıtlarını gösteren belgelerin yanınızda bulunması büyük önem taşıyor. Ayrıca, giriş-çıkış kayıtlarının hem T.C. kimliği hem de yabancı kimlik üzerinden temin edilmesi, olası bir sistem hatasında kanıt niteliği taşıyor.

Yetkililer, havalimanları ve sınır kapılarında zaman zaman farklı kimliklerle işlem yapılabildiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle vatandaşların e-Devlet üzerinden veya emniyet birimleri ile konsolosluklar aracılığıyla kayıtlarını önceden kontrol etmeleri öneriliyor. Eksik ya da hatalı kayıt tespit edilmesi hâlinde ilgili kurumlara başvuru yapılarak düzeltme talep edilmesi gerekiyor. Aksi hâlde sınır kapısında işlemler uzayabiliyor, hatta araç girişine izin verilmeme riski ortaya çıkabiliyor.

Uzmanlar, özellikle düzeltme veya inceleme gerektiren durumlarda sınır kapılarına hafta içi ve mesai saatleri içerisinde ulaşmanın süreci kolaylaştırdığını belirtiyor. Bu sayede ilgili birimlerle doğrudan iletişim kurulabiliyor.

İsviçre’de yaşayan çifte vatandaş Ufuk Bey, aynı sorunu bizzat yaşadığını belirterek dikkat çeken bir örnek paylaştı. Ufuk Bey, İstanbul Havalimanı ve Esenboğa Havalimanı’nda yaptığı giriş-çıkış işlemlerinin her iki kimliği üzerinden de sisteme işlendiğini, ancak Sabiha Gökçen Havalimanı’nda farklı bir uygulamayla karşılaştığını ifade etti. “Her iki kimliğimi ibraz etmeme rağmen girişlerim T.C. kimliğimle, çıkışlarım ise İsviçre kimliğimle sisteme işlendi. Bu nedenle yerleşiklik hesabım yanlış hesaplanıyor,” diyen Ufuk Bey, sorunu tesadüfen fark ettiğini belirtti. “Türkiye’ye giriş yaparken pasaport polisi bana ‘Daha önce farklı bir kimlikle mi çıkış yaptınız?’ diye sorunca durumun farkına vardım,” ifadelerini kullandı.

Yaşadığı sorun üzerine CİMER’e başvurduğunu ve bizzat Türkiye’ye giderek Sabiha Gökçen Havalimanı’nda düzeltme talebinde bulunduğunu belirten Ufuk Bey, ilk görüşmede olumsuz bir tavırla karşılaştığını da dile getirdi. “İlk başta görüştüğüm yetkili oldukça sert bir üslupla bunun mevzuat gereği böyle olduğunu söyledi. Üslubunu doğru bulmadığımı ifade edince daha yapıcı bir iletişim kuruldu. Kendisine diğer havalimanlarında neden farklı uygulama olduğunu sordum, ancak net bir cevap alamadım.”

Ertesi gün büyük bir şehirde İl Emniyet Müdürlüğü’ne bağlı hudut birimine başvurduğunu söyleyen Ufuk Bey, burada da sorunun çözülemediğini belirtti. Yetkililerle yaptığı görüşmelerde benzer mağduriyetleri yaşayan çok sayıda vatandaş olduğunu öğrendiğini ifade etti. “Bazı vatandaşların, Türkiye’ye yabancı kimlikle giriş yapıldığı için sistemde görünmediklerini ve bu nedenle resmî işlemlerini dahi gerçekleştiremediklerini duydum.”

Sorunun çözümü için ilgili kurumlara başvurular yaptığını belirten Ufuk Bey, Gümrük ve İçişleri Bakanlıklarına CİMER üzerinden yazı gönderdiğini söyledi. Ancak gelen yanıtların yeterince açıklayıcı olmadığını ifade etti. “Gümrük Bakanlığı’ndan gelen cevap daha çok otomatik bir yanıt gibiydi. İçişleri Bakanlığı başvurumu Ulaştırma Bakanlığı’na yönlendirdi, oradan da Esenboğa Havalimanı’na iletildi. Oysa sorunun çözülmesi gereken yer Sabiha Gökçen Havalimanı. Hâlâ oradan gelecek yanıtı bekliyorum.”

Kapıkule Sınır Kapısı’na da iki ayrı e-posta gönderdiğini ancak henüz geri dönüş alamadığını belirten Ufuk Bey, önümüzdeki günlerde Türkiye’ye kara yoluyla giriş yapacağını söyledi. “Önümüzdeki günlerde ben de T.C. Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi’nden aldığım giriş-çıkış kayıtlarımla birlikte Kapıkule’den giriş yapacağım. Açıkçası orada neyle karşılaşacağımı ben de merak ediyorum.”

Uzmanlar, bu tür mağduriyetlerin önüne geçilmesi için tüm sınır kapılarında uygulama birliğinin sağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.