CENEVRE – Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Musa Kulaklıkaya, “Sudan’daki Barış Girişimleri ve Çabalarının Koordinasyonunun Güçlendirilmesine İlişkin Altıncı Danışma Toplantısı”na katılmak üzere geldiği Cenevre’de, Sudan ve Gazze’deki gelişmeleri değerlendirdi.

Anadolu Ajansına konuşan Kulaklıkaya, Sudan’daki çatışmaların ülke sınırlarını aşarak bölgesel bir krize dönüştüğünü söyledi. Dış müdahaleler ve savaşan taraflara verilen desteğin krizi daha karmaşık hâle getirdiğini belirten Kulaklıkaya, insani yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasında ciddi güçlükler yaşandığını ifade etti.

“Askerî değil, barış odaklı yaklaşım benimsenmeli”

Sudan krizinin çözümü için bölge ülkeleri ve uluslararası kuruluşlar tarafından farklı girişimlerin yürütüldüğünü aktaran Kulaklıkaya, Türkiye’nin de bu çalışmalara yapıcı katkı sunduğunu ve gerektiğinde taraflar arasında arabuluculuk yaptığını söyledi.

Kulaklıkaya, Türkiye’nin Sudan’la tarihî, kültürel ve ekonomik bağları bulunduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bizim temennimiz öncelikle hemen bir ateşkesin sağlanmasıdır. Kalıcı ve sürdürülebilir barış için bütün tarafların diyalog mekanizmalarını canlı tutması, askerî çözüm yerine barış odaklı yaklaşımları benimsemesi gerekiyor.”

Türkiye’nin Sudan halkına yönelik insani yardımlarını sürdürdüğünü kaydeden Kulaklıkaya, hem doğrudan hem de diğer ülkelerle iş birliği içerisinde destek sağlandığını belirtti.

“Sudan konuşuluyor ancak Sudanlı temsilci yok”

Uluslararası toplantılarda Sudan’ı temsil eden kişilerin bulunmamasını önemli bir eksiklik olarak değerlendiren Kulaklıkaya, “Sudan’ı konuşuyoruz ancak Sudan’ı temsil eden kimse yok. Savaşan tarafların davet edilmemesi bazı gerekçelerle açıklanabilir fakat onların da muhatap alınabileceği ortamların oluşturulması gerekiyor” dedi.

Bazı katılımcıların Sudan ordusu ile milis güçlerini eşit iki taraf olarak gördüğünü aktaran Kulaklıkaya, Türkiye’nin ise orduyu ülkenin meşru temsilcisi olarak kabul ettiğini söyledi.

Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmelere dikkat çekti

Filistin meselesinin yalnızca Gazze’de yaşananlarla sınırlı olmadığını belirten Kulaklıkaya, işgal altındaki Batı Şeria’da da ihlallerin arttığını ifade etti.

Kulaklıkaya, “Filistin sorunu son günlerde yalnızca Gazze’de yaşanan soykırımla sınırlı kalmadı. İşgal altındaki Batı Şeria’da da İsrail’in artan ihlallerine tanık oluyoruz” diye konuştu.

Batı Şeria’da Filistinlilerin topraklarına yönelik saldırılar yaşandığını, zeytin hasadı yapan çiftçilerin engellendiğini ve ürünlerine el konulduğunu belirten Kulaklıkaya, bu olayların güvenlik güçlerinin desteğiyle gerçekleştirildiğini savundu.

Şarm el-Şeyh Barış Zirvesi’nde açıklanan planın Gazze’deki yoğun saldırıların azalmasına ve insani yardımların bölgeye ulaştırılmasına katkı sağladığını söyleyen Kulaklıkaya, buna rağmen ihlallerin ve ölümlerin devam ettiğini belirtti.

“Gazze’ye giren yardım miktarı yetersiz”

Kulaklıkaya, plan kapsamında Gazze’ye günlük 600 ila 700 insani yardım tırının girmesinin öngörüldüğünü ancak bu sayının 100 ila 150 arasında kaldığını söyledi. Giren araçların yaklaşık yüzde 60’ının ticari mal taşıdığını belirten Kulaklıkaya, insani ihtiyaçların karşılanamadığını ifade etti.

Okul, hastane ve fırın gibi temel hizmetlerin yeniden faaliyete geçirilmesi için gerekli yapı malzemelerinin bölgeye sokulmadığını söyleyen Kulaklıkaya, yaklaşan kış nedeniyle barınma sorununun daha da ağırlaşacağı uyarısında bulundu.

Türkiye 80 bin konteyner göndermeye hazır

Türkiye’nin Gazze’ye ev olarak kullanılabilecek 80 bin konteyner göndermeye hazır olduğunu açıklamasına rağmen bu konuda ilerleme sağlanamadığını belirten Kulaklıkaya, şunları söyledi:

“İnsanlar ellerindeki çadırlarla yaşamaya çalışıyor ancak bu çadırların kış şartlarına dayanıklılığı son derece düşük. Türkiye olarak 80 bin konteyneri sevk etmeye hazır olduğumuzu açıklamamıza rağmen ne yazık ki herhangi bir ilerleme kaydedemiyoruz.”

Kulaklıkaya, bazı Türk yardım malzemelerinin üzerlerinde Türkiye’den gönderildiğini gösteren işaretler bulunduğu gerekçesiyle Mısır’daki El-Ariş Limanı ve Refah bölgesinde bekletildiğini ileri sürdü.

İsrail’in Filistinlileri göçe zorlayan ve iki devletli çözümü göz ardı eden bir politika izlediğini savunan Kulaklıkaya, Türkiye’nin Gazze’ye insani yardım ulaştırılması ve bölgede kalıcı barışın sağlanması için çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.