ZÜRİH – İsviçre’de normal trafik içerisinde yolcu taşıyan ilk robotaksi hizmeti, Zürih kantonundaki Furttal bölgesinde faaliyete geçti.

Tages-Anzeiger’ın haberine⁠ göre, “iamo” adlı pilot proje kapsamında üç elektrikli otonom araç, 28 Eylül’den itibaren yolcu taşımaya başladı.

İlk aşamada Otelfingen, Dänikon, Hüttikon ve Boppelsen belediyelerinde hizmet veren araçlar, normal trafik içerisinde otonom sürüş sistemiyle hareket ediyor. Ancak mevcut deneme aşamasında direksiyon başında, olası bir tehlike durumunda müdahale edebilecek bir güvenlik görevlisi bulunuyor.

Yolculuk uygulama üzerinden rezerve ediliyor

Yolcuların hizmetten yararlanabilmesi için “iamo” uygulamasını cep telefonlarına indirmesi, kayıt yaptırması ve ödeme bilgilerini sisteme eklemesi gerekiyor.

Başlangıç ve varış noktaları uygulamadaki etkileşimli harita üzerinden seçiliyor. Araçlar yolcuları yalnızca önceden belirlenen duraklardan alıp yine bu duraklarda indiriyor.

Projenin ilk aşamasında dört belediyede yaklaşık 100 durak bulunuyor. Her araç, güvenlik görevlisinin yanı sıra en fazla üç yolcu taşıyabiliyor.

Hizmet başlangıçta her gün 13.00-17.00 saatleri arasında sunuluyor. Yolculuk ücretine 4,70 franklık başlangıç bedelinin yanı sıra kilometre başına 38 rappen ekleniyor.

Pilot uygulama henüz İsviçre toplu taşıma ücret sistemine dâhil olmadığı için Genel Abonman ve Yarı Fiyat Abonmanı gibi toplu taşıma kartları geçerli değil. (zh.ch⁠)

Amaç normal taksilere rakip olmak değil

“İamo”, Almanca “akıllı otomatikleştirilmiş ulaşım” anlamına gelen “intelligente automatisierte Mobilität” ifadesinin kısaltması olarak kullanılıyor.

Projenin amacı klasik taksi işletmeciliğine rakip olmak değil, toplu taşıma kullanan kişilerin evleri ile en yakın tren istasyonu arasındaki ulaşımını kolaylaştırmak.

SBB, Zürih ve Aargau kantonları ile Swiss Transit Lab tarafından yürütülen projede otonom sürüş teknolojisi Çin merkezli WeRide şirketi tarafından sağlanıyor.

Yetkililer, otonom araçların özellikle toplu taşıma hizmetlerinin sınırlı olduğu saatlerde ve seyrek nüfuslu bölgelerde önemli bir ulaşım seçeneği oluşturabileceğini belirtiyor.

Araç çevresindeki hareketleri yakından takip ediyor

Elektrikli araç, belirlenen noktaya yavaş şekilde yaklaşarak yolcularını alıyor. Yolculuk başladıktan sonra direksiyon, sürüş sistemi tarafından otomatik olarak kontrol ediliyor.

Araç, yol kenarında bulunan kişileri fark ettiğinde hızını düşürüyor ve yaya geçitlerine dikkatli biçimde yaklaşıyor. Yolcular, ön koltukların arkasındaki ekranlardan aracın güzergâhını ve çevresindeki engelleri nasıl algıladığını takip edebiliyor.

Güvenlik görevlileri yalnızca gerekli durumlarda sisteme müdahale ediyor. İlk işletme gününde araçların, bir kedinin yola yaklaşması üzerine durduğu ve yol üzerindeki bir gübre yığınının çevresinden geçerek yoluna devam ettiği belirtildi.

Hizmet başlamadan önce küçük bir kaza yaşandı

Yolcu taşımacılığının başlamasından önceki cuma günü, Dänikon’da deneme sürüşü yapan araçlardan biri maddi hasarlı küçük bir kazaya karıştı.

Saatte yaklaşık 20 kilometre hızla ilerleyen araç, yol üzerindeki geçici 30 kilometre hız levhasının taban plakasını üzerinden geçilebilecek bir nesne olarak değerlendirdi. Aracın plakanın kenarına çarpması sonucu iki lastik ile levhanın tabanında hafif hasar meydana geldi.

Olayda yaralanan olmadı. Federal Karayolları Dairesi, diğer araçların güvenli şekilde hizmet vermeye devam edebileceğini açıkladı. Kazanın meydana geldiği bölümde araçların şimdilik güvenlik görevlileri tarafından elle kullanıldığı bildirildi. (srf.ch⁠)

İlk gün 20 yolculuk gerçekleştirildi

Swiss Transit Lab yetkililerine göre hizmetin ilk gününde 15 kişi rezervasyon yaptı ve toplam 20 yolculuk gerçekleştirildi. Bazı yolcuların birden fazla kez araçları kullandığı belirtildi.

Uygulamada hesap açanların sayısı ise 750’ye ulaştı. Proje yetkilileri, ilk yolcuların deneyimden memnun kaldığını ve araçların temkinli sürüşünün dikkat çektiğini açıkladı.

Sonraki aşamada güvenlik görevlisi kaldırılacak

Projenin ilerleyen aşamalarında mevcut otomobillere otonom minibüslerin de eklenmesi planlanıyor. Minibüslerin içerisinde güvenlik görevlisi bulunmayacak ve araçlar Eurobus’un merkezi kontrol noktasından uzaktan izlenecek.

Tamamen sürücüsüz işletme aşamasına geçilebilmesi için Federal Karayolları Dairesinin ayrıca izin vermesi gerekiyor. Mevcut otomobiller ise yolcu taşıdıkları süre boyunca direksiyon başındaki güvenlik görevlisiyle hizmet vermeye devam edecek.

Furttal’daki deneme bölgesinin ilerleyen dönemde genişletilmesi ve hizmetin komşu Aargau kantonundaki bazı yerleşimlere ulaştırılması hedefleniyor.