BERN – Avrupa Birliği’nin işsiz kalan sınır çalışanlarıyla ilgili planladığı yeni düzenleme, İsviçre’de siyasi tartışma başlattı. Watson’un aktardığına göre, Brüksel’de kabul edilmesi beklenen reform İsviçre işsizlik sigortasına yılda yüz milyonlarca frank ek yük getirebilir.

İsviçre’de yaklaşık 410 bin sınır çalışanı görev yapıyor. Bunların yarısından fazlası Fransa’dan gelirken, onları İtalya ve Almanya’dan gelen çalışanlar takip ediyor. Mevcut sisteme göre, İsviçre’de işini kaybeden sınır çalışanlarına işsizlik maaşını kendi ikamet ülkesi ödüyor. İsviçre ise bu ülkelere ilk üç ila beş aylık ödeme için geri ödeme yapıyor.

2024 yılında İsviçre, işsiz kalan sınır çalışanları için yurt dışına 264 milyon frank ödeme yaptı. Yeni AB düzenlemesiyle birlikte işsizlik ödemesinin, çalışılan ülke tarafından altı ay boyunca karşılanması öngörülüyor. Bu da İsviçre için ek maliyet anlamına geliyor.

SVP bu düzenlemeye sert karşı çıkıyor. Parti grup başkanı Thomas Aeschi, Federal Konsey’in bu “tek taraflı AB kural değişikliğini” reddetmesi gerektiğini söyledi. SVP, konuyu Parlamento’ya taşıyarak hükümetten AB ile yapılacak karma komitede direnç göstermesini talep edecek.

Tartışmanın merkezinde adalet sorusu da var. Çünkü sınır çalışanları İsviçre’de çalıştıkları süre boyunca İsviçre işsizlik sigortasına prim ödüyor. Ancak SVP’ye göre bu primler, sistemden alınan toplam ödemeleri karşılamıyor.

Ekonomi Bakanlığı Seco’nun verilerine göre, AB/EFTA vatandaşları İsviçre işsizlik kasasına ödedikleri primlerle aldıkları yardımların yalnızca yaklaşık yüzde 80’ini karşılıyor. Buna karşılık aynı grup AHV ve IV gibi sosyal sigortalarda net katkı sağlayan taraf konumunda.

Yeni düzenlemenin AB’de 2028 yılında yürürlüğe girmesi bekleniyor. İsviçre’nin ise serbest dolaşım anlaşması kapsamında bu kuralları devralması gerekebilir. Bern’in Brüksel’den geçiş süresi veya istisna koparıp koparamayacağı şimdilik belirsiz.