Son iki yılda sektörde yaklaşık 7 bin iş ortadan kalktı. 1 Ocak 2027’den itibaren mağazalar, satış personeli için açtıkları iş ilanlarını önce Bölgesel İş ve İşçi Bulma Merkezlerine (RAV) bildirmek zorunda olacak.

İSVİÇRE’DE MAĞAZA ÇALIŞANLARI İŞSİZLİKLE KARŞI KARŞIYA

İsviçre’de perakende sektöründe çalışan satış personelinin işsizlik oranı yükselmeye devam ediyor. Ekonomik belirsizlikler, tüketim alışkanlıklarındaki değişim ve sektördeki yeniden yapılanmalar nedeniyle giderek daha fazla mağaza çalışanı işini kaybediyor.

İsviçre Ekonomi Devlet Sekreterliği (SECO) verilerine göre, satış personelinin ortalama işsizlik oranı son 12 ayda yüzde 4,8’den yüzde 5,3’e çıktı. Böylece bu meslek grubunda işsizlik oranı ilk kez yüzde 5 sınırını aşmış oldu.

Tüketiciler zorunlu olmayan alışverişleri erteliyor

SECO Çalışma Direktörü Jérôme Cosandey, işsizliğin artmasını jeopolitik gelişmelerin tüketici davranışları üzerindeki etkisine bağlıyor.

Cosandey’e göre tüketiciler, ekonomik koşullar ne olursa olsun ekmek, süt ve makarna gibi temel ihtiyaç ürünlerini satın almaya devam ediyor. Ancak belirsizlik dönemlerinde kıyafet ve lüks ürünler gibi acil ihtiyaç olmayan alışverişlerden daha kolay vazgeçiyor. Bu durum özellikle gıda dışı ürünlerin satıldığı mağazaları olumsuz etkiliyor.

İşçi sendikası Syna da bu değerlendirmeye katılıyor. Sendikaya göre özellikle giyim ve diğer gıda dışı ürünlerin satıldığı işletmeler ile küçük mağazalar iş kayıplarından daha fazla etkileniyor.

İki yılda 7 bin iş ortadan kalktı

Perakende sektöründeki yeniden yapılanmalar da istihdam kaybını hızlandırıyor. Son iki yılda İsviçre genelinde sektörde yaklaşık 7 bin iş ortadan kalktı.

Syna yetkilisi Nora Picchi, işsizliğin artmasında çalışma koşullarının da etkili olduğunu belirtiyor. Uzun çalışma saatleri ve yetersiz personelle faaliyet gösteren işletmelerde çalışanların sağlık sorunları nedeniyle işlerinden ayrılmak zorunda kalabildiğini ifade ediyor.

İşten çıkarmalardan özellikle 35-39 ve 60-64 yaş grubundaki kadın çalışanların etkilendiği belirtiliyor. Perakende alanında mesleki eğitim almış kişiler de risk altındaki gruplar arasında bulunuyor.

Ocak ayından itibaren yeni uygulama

Satış personelinin işsizlik oranının yüzde 5 eşiğini aşması nedeniyle 1 Ocak 2027’den itibaren bu meslek grubunda yeni bir uygulama başlayacak.

Buna göre kasap, peynirci veya diğer perakende işletmeleri satış personeli için boş bir kadro açtığında, ilanı kamuoyuna duyurmadan önce ilgili Bölgesel İş ve İşçi Bulma Merkezi’ne (RAV) bildirmek zorunda olacak.

SECO, uygulamanın iş arayanlara avantaj sağlayacağını savunuyor. Yetkililere göre kayıtlı işsizler, açık pozisyonları kamuoyuna duyurulmadan en az beş iş günü önce görebilecek. Böylece yurt dışından gelecek başvurularla rekabet başlamadan önce iş başvurusu yapma fırsatı elde edecekler.

İşverenlerden uygulamaya tepki

Ancak sektör temsilcileri yeni zorunluluğa karşı çıkıyor. Swiss Retail Federation Direktörü Patrick Erny, uygulamanın perakende işletmelerine gereksiz bürokratik yük getireceğini savunuyor.

Erny’ye göre iş ilanlarını önce RAV’a bildirme zorunluluğu keyfî ve etkisiz bir uygulama. Sektör temsilcileri, bu sistemin bugüne kadar yerli iş gücünün daha iyi değerlendirilmesine veya iş gücü göçünün azaltılmasına önemli bir katkı sağlamadığını ileri sürüyor.

Buna karşılık SECO, uygulamanın işsizlerin yeni iş bulma şansını artıracağını ve son yıllarda binlerce iş arayanın bu imkândan yararlandığını belirtiyor.

Kaynak: Nau.ch – Simon Binz, 6 Kasım 2026; SECO ve SRF.