BERN - İsviçre'de çocuklar altı yaşında okula başlıyor ve her beş çocuktan biri zaten kendi akıllı telefonuna sahip.İlkokulun sonuna kadar bu oran yaklaşık %80'e, ortaokulda ise %99'a çıkıyor. Bu rakamlar, İsviçre Çocuk Koruma Vakfı'nın James Araştırması'ndan geliyor.Okullarda akıllı telefonlara izin verilip verilmemesi ise tartışmalı. Ulusal düzeyde bir yasa yok. Federal eğitim sistemi nedeniyle kantonlar, belediyeler ve okullar bu konuda kendi kurallarını kendileri belirliyor.Yine de net bir trend görülüyor: Giderek daha fazla kanton, akıllı telefonları okul hayatından tamamen çıkarmak istiyor.

Ticino yasağı genişletiyor

Ticino kantonu telefon yasağını genişletti. Mart 2026 sonundan itibaren zorunlu eğitimin tamamında geçerli. Nidwalden, Aargau ve Valais de 2025/26 eğitim yılından itibaren özel elektronik cihazlar için yasak getirdi.Akıllı telefonlar, akıllı saatler, tabletler ve dizüstü bilgisayarlar burada temel olarak kullanılamıyor. Bu kural ders sırasında, teneffüslerde ve okul etkinliklerinde geçerli. Sadece ders amaçlı veya sağlık nedenleriyle istisna yapılıyor.Anketlerde telefon yasağı geniş destek görüyor. 2024 tarihli bir araştırmaya göre ankete katılanların %80'inden fazlası bu yasağı destekliyor.

Öğretmenler genel yasağı mantıklı bulmuyor

Ancak öğretmenlerin tutumu daha farklı. İsviçre Öğretmenler ve Öğretmenler Çatı Örgütü (Dachverband Lehrerinnen und Lehrer Schweiz), genel bir yasağın mutlaka mantıklı olmadığını belirtiyor (Swissinfo'ya göre).Öğrencilerle birlikte hazırlanan kuralların genellikle daha etkili olduğunu söylüyorlar.Ayrıca pratikte akıllı telefonlar günlük işler için de kullanılıyor. Örneğin otobüs saatlerini kontrol etmek veya ödeme yapmak için. Aargau'daki Seengen'de telefon yasağı getirildikten sonra okul kantini Twint ödemesini kaldırmak zorunda kaldı.Aargau kantonu, altı aylık uygulamanın ardından yine de olumlu bir bilanço çıkarıyor. Öğretmenlerin kuralları daha az açıklaması gerektiğini ve öğrencilerin teneffüslerde daha sık doğrudan birbirleriyle konuştuğunu belirtiyorlar.Uzmanlar ise yasakların tek başına yeterli olmadığını vurguluyor. Önleme ve dijital medyayla bilinçli başa çıkma da çok önemli.

Uzman: “Sonsuz akışlar” eleştirisi

Zürih Kanton Okulu öğretmeni ve dijital uzmanı Philippe Wampfler, genel bir akıllı telefon yasağını fazla basit buluyor. “Yasak, karmaşık bir soruna karşı hızlı ve kolay bir çözüm. Asıl sorundan kaçınmak için kullanılıyor” diyor.Wampfler'e göre asıl sorun cihazların kendisinde değil. Sorun, birçok platformun sonsuz akış (endlos-feeds), kişiselleştirilmiş algoritmalar ve beğeni gibi ödül mekanizmalarıyla çalışan iş modellerinde.Wampfler şöyle diyor: “Politikacıların bu tür kampanyaları desteklemesi ama aynı zamanda bu şirketlere net kurallar koymayı reddetmesi ikiyüzlülüktür.”