BERN – İsviçre’de tren, otobüs ve tramvay yolcularını yıl sonunda yeni fiyatlar bekliyor. Toplu taşıma sektörünün çatı kuruluşu Alliance SwissPass, başlangıçta bilet ve abonman fiyatlarını ortalama yüzde 3,9 oranında artırmayı planladı. Fiyat Denetleme Kurumu ile yapılan görüşmelerin ardından ortalama zam yüzde 3,6’ya indirildi.

Önemli bir düzeltme olarak, ikinci sınıf GA’nın yeni fiyatı 4 bin 195 değil, 4 bin 95 frank olacak. Alliance SwissPass başlangıçta mevcut fiyata 200 frank zam yaparak abonmanı 4 bin 195 franka çıkarmak istemişti. Yapılan anlaşmayla zam 100 franka düşürüldü.

Ulaşım şirketleri daha yüksek zam istedi

Schweiz heute tarafından incelenen belgelere göre Alliance SwissPass’ın strateji kurulu, 27 Mart’ta tren, otobüs ve tramvay ücretlerinde kapsamlı artış yapılmasına karar verdi.

İlk plana göre tek bilet fiyatları yüzde 4,39, günlük biletler yüzde 4,2 ve aylık köpek abonmanı yüzde 8,3 oranında artırılacaktı. İkinci sınıf GA’ya 200, birinci sınıf GA’ya ise 330 frank zam yapılması öngörülüyordu.

Ulaşım şirketleri fiyat artışlarını enerji, personel, malzeme ve bakım giderlerinin yükselmesiyle gerekçelendirdi. Demir yolu araçlarına yapılan yatırımlar, hizmetlerin genişletilmesi, federal desteğin azalması ve akaryakıt vergisi iadelerinin kaldırılması da gerekçeler arasında gösterildi.

Fiyat denetçisi gerekçeleri yeterli bulmadı

Fiyat Denetleme Kurumu Başkanı Stefan Meierhans, mart ayının sonunda kendisine sunulan zam planlarının maliyet verileriyle desteklenmesini istedi.

SBB, Federal Ulaştırma Dairesi ve Alliance SwissPass tarafından iletilen bilgilerin incelenmesinin ardından fiyat artışlarının bütünüyle maliyetlere dayandırılamadığı sonucuna varıldı. Haziran ayında yapılan görüşmede SBB’nin hem uzun mesafeli hem de bölgesel taşımacılık verilerinin talep edilen zamları yeterince açıklamadığı belirtildi.

Fiyat denetçisi, şirketlerin hesapladığı maliyet artışının enflasyon oranından da belirgin şekilde yüksek olduğuna dikkat çekti. Ulaşım şirketleri ise her işletmenin farklı maliyetlerle karşı karşıya olduğunu, özellikle yeni araç alımı, filo bakımı ve bilgi teknolojisi giderlerinin yükseldiğini savundu.

GA zammı yarıya indirildi

Taraflar arasında yürütülen görüşmeler sonucunda Alliance SwissPass’ın talep ettiği ortalama yüzde 3,9’luk artış yüzde 3,6’ya indirildi.

İkinci sınıf yetişkin GA’nın fiyatı 3 bin 995 franktan 4 bin 95 franka çıkacak. Böylece planlanan 200 franklık artış 100 franka düşürüldü.

Birinci sınıf yetişkin GA’nın fiyatı ise 6 bin 520 franktan 6 bin 770 franka yükselecek. Bu abonman için öngörülen 330 franklık zam da 250 frankla sınırlandırıldı.

Buna rağmen ikinci sınıf GA, tarihinde ilk kez 4 bin frank sınırını aşmış olacak. Yeni fiyatlar, 13 Aralık 2026’daki tarife değişikliğiyle uygulanmaya başlanacak. (seco.admin.ch⁠)

SBB’den 90 milyon franklık indirimli bilet

Anlaşma kapsamında SBB de 2027 yılında uzun mesafeli seferlerde toplam indirim değeri en az 90 milyon frank olan tasarruf biletleri sunmayı taahhüt etti.

Çocuklar, gençler ve ailelere yönelik ürünlerde ise fiyatların hiç artırılmaması veya ortalamanın altında yükseltilmesi planlanıyor. Yetişkinler için yarım fiyat abonmanının ücreti de 5 frank artacak.

Yeni zamların devamı gelebilir

Fiyat Denetleme Kurumu, ulaşım şirketlerinin gelecekteki artış taleplerini daha ayrıntılı maliyet hesaplarıyla gerekçelendirmesini istiyor. Bu kapsamda yolcuların fiyat değişikliklerine nasıl tepki verdiğini gösteren “fiyat esnekliği” verileri yeniden hesaplanacak.

Mevcut hesaplamaların yaklaşık sekiz yıl öncesine dayandığı ve pandemi sonrasında değişen seyahat alışkanlıklarını tam olarak yansıtmadığı belirtiliyor. Yeni araştırmanın sonuçlarının en erken 2029 yılının ortalarında açıklanması bekleniyor.

Alliance SwissPass, şimdilik yeni bir fiyat artışı planlanmadığını açıkladı. Ancak gelecekteki maliyetler, enflasyon ve siyasi kararların yeni zamları gündeme getirebileceği belirtiliyor.