BERN- İsviçre’de vergi sisteminde onlarca yıldır tartışılan evlilik kaynaklı vergi adaletsizliği, 8 Mart 2026’da halkın önüne geliyor. Oylamaya sunulan bireysel vergilendirme reformu, evli çiftlerin artık ortak değil, her bireyin kendi gelirine göre vergilendirilmesini öngörüyor.

Mevcut sistemde evli çiftler birlikte, evli olmayanlar ise bireysel olarak vergilendiriliyor. Bu durum bazı çiftler için “evlilik cezası”, bazıları için ise “evlilik avantajı” anlamına geliyor. Yeni düzenleme ile bu farkın tamamen ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

Evlilik cezası ve evlilik avantajı nedir?

Bugünkü uygulamada, her iki eşin de çalıştığı hanelerde gelirler toplandığı için daha yüksek vergi dilimine girilebiliyor. Bu da evli çiftlerin, aynı gelire sahip evli olmayan çiftlere kıyasla daha fazla vergi ödemesine yol açıyor. Bu durum “evlilik cezası” olarak tanımlanıyor.

Buna karşılık, tek gelirli veya geleneksel aile modeline sahip evli çiftler, ortak vergilendirme sayesinde daha düşük vergi ödeyebiliyor. Bu da “evlilik avantajı” olarak görülüyor.

Yeni sistem ne getiriyor?

Reform kabul edilirse:
• Evli çiftler de evli olmayanlar gibi bireysel vergi beyannamesi verecek
• Her birey yalnızca kendi geliri ve mal varlığı üzerinden vergilendirilecek
• Çocuklara ilişkin vergi indirimleri eşler arasında eşit paylaştırılacak
• Yeni bir vergi tarifesi uygulanacak

Parlamento tarafından belirlenen yeni tarifede, düşük ve orta gelir grupları için vergi oranları düşürülürken, yüksek gelir gruplarında artış öngörülüyor.

Kimler kazanacak, kimler kaybedecek?

Uzman analizlerine göre reformdan en çok fayda sağlayacak kesim:
• Her iki eşin de çalıştığı,
• Orta ve orta-üst gelir grubundaki evli çiftler.

Vergi yükü artabilecek gruplar ise:
• Tek gelirli evli çiftler,
• Geleneksel aile modeliyle yaşayan haneler,
• Bazı tek ebeveynli aileler.

Tek ebeveynlerin vergi yükünü dengelemek için çocuk vergi indiriminin 6.800 franktan 12.000 franka çıkarılması planlanıyor. Ancak buna rağmen tek ebeveynli ailelerin ortalama olarak yılda yaklaşık 180 frank daha fazla vergi ödeyebileceği belirtiliyor.

Devlet bütçesi etkilenir mi?

Federal hükümet kısa vadede yılda yaklaşık 630 milyon franklık vergi kaybı öngörüyor. Ancak uzun vadede, özellikle kadınların iş gücüne daha fazla katılmasıyla bu kaybın telafi edileceği ve hatta ek gelir sağlanabileceği ifade ediliyor.

Neden referanduma gidiliyor?

Parlamentonun 2025’te kabul ettiği yasa değişikliğine karşı:
• SVP, Mitte, EVP ve EDU partileri referandum başlattı
• Ayrıca 10 kanton, nadir görülen bir şekilde kanton referandumu yoluna gitti

Bu nedenle son sözü İsviçre halkı söyleyecek.

Siyasi cephede durum

Reforma FDP, SP, Yeşiller ve GLP destek veriyor. Karşı çıkanlar ise özellikle tek gelirli ailelerin mağdur edileceğini savunuyor. FDP Kadınları tarafından başlatılan ayrı bir bireysel vergilendirme halk girişimi de gündemde bulunuyor.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

Reform kabul edilirse, 6 yıllık bir geçiş süreci öngörülüyor. Bu süre zarfında ailelerin mali planlamalarını yeni sisteme uyarlaması amaçlanıyor.

???? Haber, İsviçre basınında yer alan kapsamlı analiz ve resmi açıklamalara dayanarak hazırlanmıştır (kaynak: watson.ch).