Nükleer santral yasağının kaldırılması, Malezya ile serbest ticaret anlaşması ve vatandaşlığa geçiş şartlarının kolaylaştırılmasını öngören girişim, oylamanın öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.

İsviçre Federal Konseyi, 2027 seçim yılında yapılacak ilk ulusal halk oylamasının gündemini belirledi. Buna göre seçmenler, 28 Şubat 2027’de beş ayrı düzenleme ve halk girişimi hakkında karar verecek.

Oylamada enerji politikası, göçmenlerin vatandaşlığa kabulü, uluslararası ticaret, hayvan hakları ve asgari ücret uygulaması gibi farklı alanları ilgilendiren konular ele alınacak.

Yeni nükleer santrallerin önü açılabilir

Oylamanın en çok tartışılması beklenen başlıklarından biri, yeni nükleer santral kurulmasını yasaklayan düzenlemenin kaldırılması. Parlamento çoğunluğunun desteklediği değişiklik, Fukuşima nükleer felaketinin ardından getirilen yasağın yeniden değerlendirilmesini öngörüyor.

Düzenlemeyi savunanlar, kış aylarında elektrik arzının güvence altına alınması ve iklim hedeflerine ulaşılması için düşük karbon salımlı nükleer enerjinin seçenekler arasında tutulması gerektiğini belirtiyor.

Karşı çıkan çevre örgütleri ve sol partiler ise yeni santrallerin inşasının uzun yıllar alacağını, maliyetlerinin yüksek olacağını ve yenilenebilir enerji yatırımlarını olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.

Vatandaşlığa geçişte yeni dönem gündemde

Seçmenler, “Demokrasi Girişimi” olarak bilinen ve vatandaşlığa kabul sürecini yeniden düzenlemeyi amaçlayan girişim hakkında da oy kullanacak.

Girişim, İsviçre’de yasal olarak beş yıl ikamet eden yabancıların belirli nesnel şartları karşılamaları hâlinde vatandaşlığa kabul edilme hakkı elde etmesini ve sürecin ülke genelinde standartlaştırılmasını talep ediyor.

Girişimi destekleyenler, nüfusun önemli bir bölümünün siyasi haklardan yoksun yaşadığına dikkat çekiyor. Karşı çıkanlar ise vatandaşlığın, başarılı bir uyum sürecinin ardından kazanılması gerektiğini savunuyor.

Malezya ile serbest ticaret anlaşması

Bir diğer önemli konu, Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkeleri ile Malezya arasındaki ekonomik ortaklık anlaşması. Anlaşma, İsviçre’nin sanayi ve ihracat ürünleri açısından gümrük vergilerinin ve ticaret engellerinin azaltılmasını hedefliyor.

Anlaşmaya karşı çıkanlar özellikle palmiye yağı ithalatının kolaylaşmasının yağmur ormanlarının tahribatını, yerinden edilmeleri ve insan hakları ihlallerini artırabileceği endişesini dile getiriyor. Federal Konsey ve iş dünyası temsilcileri ise anlaşmada sürdürülebilirlik kriterlerinin bulunduğunu belirterek, reddedilmesi durumunda İsviçreli ihracatçıların Asya pazarında dezavantaj yaşayabileceği uyarısında bulunuyor.

Kaz ciğeri ithalatı ve asgari ücret de sandıkta

Seçmenler, zorla beslenen kaz ve ördeklerden elde edilen ürünlerin ithalatını yasaklamayı amaçlayan “Stopfleber Girişimi” hakkında da karar verecek. İsviçre’de hayvanların bu yöntemle beslenmesi yasak olsa da kaz ciğeri ithalatı hâlen serbest. Parlamento, ithalat yasağı yerine tüketimin sınırlandırılmasını öngören karşı bir düzenleme kabul etti.

Beşinci konu ise toplu iş sözleşmelerindeki ücretlerin, kantonların belirlediği asgari ücretin altında kalması durumunda hangi düzenlemenin öncelikli olacağıyla ilgili. Değişiklik, belirli sektörlerde genel bağlayıcılığı bulunan toplu iş sözleşmelerinin, kanton asgari ücretinden daha düşük ücret öngörseler bile öncelikli uygulanmasını amaçlıyor.

İşveren örgütleri bu düzenlemeyle sosyal ortaklık sisteminin korunacağını savunurken, sendikalar ve sol partiler kantonların halk oylamalarıyla belirlediği ücret korumasının zayıflayabileceği görüşünde.

Kaynak: Nau.ch / Keystone-SDA, 28 Ekim 2026.