FRIBOURG (AA) - Türk Medeni Kanunu’nun İsviçre’den iktibas edilmesinin 100’üncü yıldönümü münasebetiyle, Galatasaray ve Fribourg Üniversiteleri tarafından, Türkiye’nin Bern Büyükelçiliği’nin desteğiyle İsviçre’nin Fribourg Kantonunda bilimsel sempozyum düzenlendi.

Fribourg Kantonu Meclis binasında düzenlenen sempozyumun moderatörlüğünü Fribourg Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Pascal Pichonnaz yaptı.

1924-1930 arasında Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanı olarak görev yapan Mahmut Esat Bozkurt’un torunlarının dinleyiciler arasında yer almasından duyduğu memnuniyeti dile getiren moderatör Pichonnaz, organizasyon komitesine teşekkür etti.

İsviçre Ulusal Meclis Başkanı Pierre-Andre Page, açılış konuşmasında, 1918 sonbaharında Fribourg'da kapitülasyonlar rejimi üzerine doktora tezini savunan genç Mahmut Esat Bozkurt’un İsviçre'den Borçlar Kanunu ve Medeni Kanun'un temel eserleriyle döndüğünü, amacın genç Türkiye Cumhuriyeti'ne zorluklarla başa çıkmasını sağlayacak modern bir hukuk kazandırmak olduğunu ifade etti.

Fribourg Kanton Büyük Meclis Başkanı Bruno Marmier, açılış konuşmasında, toplantının yapıldığı binanın tarihinin 1502 yılına uzandığını, aslen tahıl pazarı iken bir meclise dönüştüğünü, yüzyıllar boyunca yürütme ve yasama organlarına, 20. yüzyılın büyük bölümünde de Kanton Mahkemesi'ne ev sahipliği yaptığını ve 2020-2022 arasında yenilendiğini belirtti.

- "Büyük mutluluk ve gurur duyuyorum"

Türkiye’nin Bern Büyükelçisi Şebnem İncesu ise Türk Medeni Kanun’un kabulünün Türkiye-İsviçre ilişkilerine yön veren kilometre taşlarından biri olduğunu vurguladı.

“Bugün İsviçre’de bir bilimsel sempozyum gerçekleştirmekten büyük mutluluk ve gurur duyuyorum.” diyen İncesu, programın düzenlenmesi için iki yıl boyunca hazırlık yapıldığını aktardı.

İncesu, sempozyumu düzenleyen Fribourg Üniversitesi ve Galatasaray Üniversitesi idareci ve akademisyenlerine içtenlikle teşekkür ettiğini belirterek, “Sempozyumu, bizler için daha da değerli kılan fotoğraf sergisi için Atatürk Araştırma Merkezinin Başkan ve yetkililerine de şükran duygularımı iletirim.” dedi.

İki ülke arasındaki ilişkilerde tarih, kültür, eğitim, sanat ve müzik gibi birbirinden farklı alanlarda köprüler kurulmasını sağlayan ve geleceğe uzanan böylesine kesişim noktalarının son derece kıymetli, anlamlı ve insani bir nitelik taşıdığını anlatan İncesu, şöyle konuştu:

“Bugün burada, bu güzel hikâyelerden birine bizzat tanıklık ediyoruz.

Türk Medeni Kanunu’nun İsviçre Medeni Kanun’u örnek alınarak kabul edildiği dönemde Adalet Bakanımız Mahmut Esat Bozkurt’tu. Kendisi hukuk eğitimini ve doktorasını Fribourg Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tamamlamıştı. Üniversite yıllarında, Turquia 1912 adlı öğrenci derneğinin kurucuları arasında yer almıştı. Bugün aramızda, kendisinin torunu Prof. Dr. Gül Akdoğan’ı ve ailesinin diğer üyelerini, hâlen faaliyetlerini sürdüren Turquia 1912 derneğinin temsilcileriyle birlikte görmekten büyük mutluluk duyuyoruz.

İkinci husus, bir kamu görevlisi, bir kadın ve bir vatandaş olarak içimde taşıdığım minnet duygusuyla ilgili. Cumhuriyetimizin kurucuları, on yıllar boyunca savaşlarla yorgun düşmüş ancak son mücadelesi olan Kurtuluş Savaşından zaferle çıkmış bir halka güvenli ve çağdaş bir gelecek sunabilmek için kararlılık ve özveriyle çabaladılar, kamusal yaşamın her alanında köklü dönüşümler gerçekleştirdiler. İki yıl boyunca hazırlıkları üzerinde adım adım ilerlediğimiz bu kutlamayı, bugün İsviçre’de bir bilimsel sempozyumla gerçekleştirmekten büyük mutluluk ve gurur duyuyorum.”

- "Her birimizin Cumhuriyetimize bir borcu vardır"

Büyükelçi İncesu, Atatürk’ün hukuk, eğitim ve toplumsal yaşam alanlarındaki reformlarının, yeni Cumhuriyetin modern ve çağdaş bir toplum olarak inşa edilmesini hedeflediğine işaret ederek, şunları kaydetti: “Bireylerin hak ve özgürlüklerini güvence altına alan yeni bir toplumsal düzenin temelleri böylece atıldı. Türk Medeni Kanunu’nun kabulü, bu modernleşme ve toplumsal dönüşüm sürecinin en önemli aşamalarından biri oldu.

Geleceğe yönelik bu büyük hamle için ortaya konulan azmi, emeği ve fedakârlığı her fırsatta hakkıyla takdir etmeliyiz.

Özellikle genç kuşakların, yurt dışında eğitimlerini sürdüren gençlerimiz de dâhil olmak üzere, tarihimizi çok iyi bilmeleri ve kendi geleceklerini güvenle inşa ederken bu tarihten ilham alabilmeleri büyük önem taşıyor.”

Cumhuriyetin ilanının 103’üncü yıldönümünün Bern’de coşkuyla kutlanacağını aktaran İncesu, “Cumhuriyetin bizlere kazandırdığı her şey için her birimizin Cumhuriyetimize bir borcu vardır. Bu borç, hiçbir zaman bütünüyle ödenemeyecek bir borçtur.

Bu bilinçle, her zaman elimizden gelenin en iyisini yapmayı kendimize hedef edinmeliyiz.

Sözlerimi tamamlarken, Kurtuluş Savaşımızın önderi ve Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ve onun yol arkadaşlarının aziz hatıraları önünde saygıyla ve minnetle eğiliyorum.” ifadelerini kullandı.

- İsviçre'nin Ankara Büyükelçisi Scheurer'den Cenevre ve İstanbul vurgusu

İsviçre'nin Ankara Büyükelçisi Guillaume Scheurer de konuşmasında, İsviçre’nin Ankara Büyükelçiliğinin yüzüncü yıl kapsamında Türkiye'de akademisyen ve yargı mensuplarını buluşturan etkinlikler düzenlediğini bilgisini paylaştı.

Büyükelçi Scheurer, Cenevre ve İstanbul'un medeni hukuk temelli, birbirini tamamlayan tahkim merkezleri olduğunu belirterek bu alanda işbirliğinin derinleştirilmesinin önemini vurguladı.

Fribourg Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Katharina Fromm ise bir kimyager olarak hukuk ile kimyanın "etkileşimleri anlama" ve istikrar üretme hedefinde bir araya geldiğini belirterek, İsviçre kanunlarının Türkiye'ye aktarımının salt çeviri olmayıp yeni dengeler yaratan ve tamamen Türk hukukuna dönüşen canlı bir süreç olduğunu anlattı.

Fromm, Fribourg ve Galatasaray Üniversitesi arasındaki iş birliğinin "ekzotermik" olarak sürmesi ve enerji üretmeye devam etmesi temennisinde bulundu.

- Atatürk’ün hukuki mirası vurgusu

Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ceren Zeynep Pirim, açılış konuşmasında, kanunların modern, laik ve eşitlikçi bir hukuk düzeninin ve hukuk güvenliğinin sonuçları olduğunu, Atatürk'ün başlıca hukuki mirası olarak yüzyıl sonra da güncelliğini koruduğunu ifade etti.

Pirim, Hukuk fakültelerinin bu mirası yaşatma ve aktarma sorumluluğuna işaret ederek, sempozyumun Büyükelçi İncesu'nun girişimiyle gerçekleştiğini belirterek, İncesu’ya teşekkür etti.

Fribourg Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Jacques Dubey de 15 yıl arayla iki ayrı devletçe benimsenen, yaklaşık 100 yıl farklı tarihsel ve kültürel ortamlarda gelişen Medeni Kanun ile Borçlar Kanunu'nu, doğumda birbirinden ayrılan, özleri aynı olan ama farklı çevrelerde gelişim gösteren “çift yumurta ikizlerine" benzetti.

Dubey, sempozyumu bu “ikizlerin buluşması”na benzeterek Programı karşılaştırmalı bir çalışma olarak niteledi ve Galatasaray Üniversitesi ile çift diploma programı kurulmasını önerdi.

- ATAM Başkanından asırlık ortak hukuk hafızası vurgusu

Atatürk Araştırma Merkezi (ATAM) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç ise sempozyumda yaptığı konuşmada, "Atatürk Araştırma Merkezi olarak, Türkiye Cumhuriyeti hukuk tarihinin en parlak dönüm noktalarından biri olan Türk Medeni Kanunu’nun kabulünün yüzüncü yılı vesilesiyle, Fribourg Kantonu’nun bu seçkin ve tarihi toplantı salonunda sizlerle bir araya gelmekten onur ve gurur duyuyoruz." dedi.

Kılınç, "Fribourg Üniversitesi çatısı altında burada bulunmamız, sıradan bir akademik temasın çok ötesindedir; bu, bir asırlık ortak bir hukuk hafızasına dayanmaktadır." diye konuştu.

Kılınç, Sempozyumda açılışı gerçekleştirilen serginin de, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı tarafından yürütülen ve 2026 Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı kapsamında desteklenen “Türk Medeni Kanunu ve Türkiye Cumhuriyeti Projesi”nin bir parçası olduğunu sözlerine ekledi.

- Sempozyuma yoğun katılım

Gün boyu süren sempozyumda, her iki üniversiteden, Prof. Dr. H. Murat Develioğlu, Prof. Dr. Aslı Makaracı Başak, Prof. Dr. Maryse Pradervand-Kernen, Doç. Dr. Pelin Işıntan, Prof. Dr. Barış Özbilen, Prof. Dr. Alexandra Jungo, Doç. Dr. Doğan Kara, Araştırıma Görevlisi Eylem Işık, Dr. Sinan H. Yüksel, Prof. Dr. Pınar Altınok Ormancı ve Prof. Dr. Tarkan Göksu Türk Medeni Kanunu'nun özü, tarihi süreci ve hukukun çeşitli alanlarında sunumlar yaptı.

Etkinlik kapsamında, Fribourg Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden hukuk lisansı diplomasını ve doktorasını alan, Millî Mücadeleye katılan, Milletvekilliğinin yanı sıra Bakanlık görevleri ifa eden ve Türk Medeni Kanunu’nun İsviçre’den iktibas edildiği dönemde Adalet Bakanı olan devlet adamı Mahmut Esat Bozkurt’un torunu Prof. Dr. Gül Erden Akdoğan bir konuşma yaptı.

Sempozyumda ayrıca, Bozkurt’un kurucuları arasında olduğu Lozan merkezli “Turquia 1912” adlı öğrenci derneği tarafından Bozkurt’un hayatı ve çalışmaları hakkında bir sunum yapıldı.

Atatürk Araştırma Merkezi’nin (ATAM) Türk Medeni Kanunu’nun 100’üncü yıldönümü için hazırladığı 22 panodan oluşan ve Türkiye'de 12 şehirde sergilenen fotoğraf sergisi de etkinlik boyunca Fribourg Kanton Meclisi binasında sergilendi. Sergi, bir süre daha Fribourg Üniversitesinde ziyaretçilere açık olacak.

Türkiye'nin Cenevre Başkonsolosu Büyükelçi Salih Boğaç Güldere’nin de katıldığı programa, her iki ülkeden hukukçular, öğrenciler, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Bern Büyükelçiliği Müşavir ve diplomatları da katıldı.

Öte yandan, Türkiye'nin Bern Büyükelçiliği sempozyuma katılan davetlilere resepsiyon verdi. Resepsiyon, Büyükelçilik rezidansında Büyükelçi Şebnem İncesu'nun ev sahipliğinde gerçekleşti.