ZÜRİH – Bir zamanlar tek maaşla bir aileyi rahatça geçindirmek mümkünken bugün bu durum değişti. İsviçre’de ortalama gelir seviyesine sahip olup tam zamanlı çalışan birçok kişinin, özellikle iki yetişkinli bir hane için tasarruf yapmasının artık neredeyse imkânsız olduğu görülüyor. Bu durum, watson.ch’de yayımlanan “Sackgasse Sparen” (Tasarruf Çıkmazı) serisinin ilk bölümlerinden biri olarak gündeme getirildi.

Melanie Bammert* isimli 30’lu yaşlarında bir kadın, İsviçre ortalamasına yakın gelirle çalışan, yüksek eğitimli ve yönetici pozisyonunda bir çalışan olarak dışarıdan bakıldığında “finansal güvence” sahibi biri gibi görünebilir. Ancak gerçek yaşamı bunun çok uzağında. Melanie’nin geliri, yalnızca kendisi için değil, aynı zamanda sınırlı çalışabilen eşi ile birlikte geçinmeyi de kapsıyor ve bu durum onun için neredeyse malî bir çıkmaza dönüştü.

Ortalama maaş, iki yetişkin için yetmiyor

Habere göre Melanie’nin aylık brüt geliri yaklaşık 7.200 frank civarında — İsviçre’de ortalama hane gelirine oldukça yakın. Buna rağmen gelir, eşinin kısmi malullük (IV) maaşı ile birlikte bile günlük yaşam masraflarını karşılamakta zorlanıyor. Eşi 2022’den beri yüzde 60 IV gelir desteği alıyor; aylık yaklaşık 300 frank civarında bir ödeme söz konusu. Melanie, eşinin daha önce yalnızca öğrenci işleri ile geçindiğini, sağlık sorunlarının öğrenim sonrasında ağırlaşması nedeniyle tam zamanlı iş bulamadığını belirtiyor.

Melanie, eşinin ileride tamamen IV desteğine muhtaç kalmasının paradoksal şekilde malî durumlarını biraz olsun rahatlatacağını söylüyor:

“Tam bir IV derecesi olsaydı, daha yüksek bir destek alabilirdi.”

Ev sahibi olmanın maliyeti: Neredeyse gelirlerin yarısı

Evlilik ve ortak yaşam planları doğrultusunda aileden miras kalan ev, bugün çift için önemli bir finansal yük haline geldi. Ev masrafları — ısıtma, bakım, vergiler ve yan giderlerle birlikte — aylık yaklaşık 3.500 frank tutuyor; bu rakam toplam gelirlerinin neredeyse yarısına denk geliyor. Melanie çifti bu nedenle evlerini satmayı ve daha uygun maliyetli bir kiralık konuta taşınmayı planlıyor.

Gündelik yaşamda denge arayışı

Melanie’nin bütçesi sıkı hesaplanmış durumda:
• Yaklaşık 800 frank sağlık sigortası için
• Yaklaşık 1.000 frank gıda, toplu taşıma, abonelikler ve diğer sigortalar için

Geriye kalan miktar ise dikkatle planlanarak ya küçük bir kaçamağa ya da beklenmedik harcamalara harcanıyor. Melanie’ye göre, tatil yapmak bir ayrıcalık değil, “hayatta nefes alabilmek” için bir araç:

“Bu bizde lüks bir yaşam değil. Sadece arada nefes almamızı sağlıyor.”

Sparmak artık tercih değil, lüks

Melanie, bazı kişilerin “tasarruf sadece irade meselesidir” düşüncesine katılmadığını belirtiyor ve şu çarpıcı saptamada bulunuyor:
“Tasarruf yapmak artık lüks oldu. Eskiden ortalama bir maaş bir aileye yetiyordu; bugün ortalama maaş iki yetişkine bile yetmiyor.”