Haber: Muhammet İkbal Arslan / AA

CENEVRE – Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN) Program Koordinatörü Susi Snyder, İsrail’in Orta Doğu’da nükleer silaha sahip tek ülke olduğunu belirterek, bölgedeki nükleer silahlanmanın ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulundu.

Anadolu Ajansı’na konuşan Snyder, nükleer silahlara sahip ülkelerin harcamalarındaki artışa dikkat çekerek, 2025 yılında dokuz nükleer silahlı ülkenin cephaneliklerine toplam 118,8 milyar dolar harcadığını söyledi.

Snyder, “Bu rakam, geçen yılın her saniyesinde yaklaşık 3 bin 700 doların nükleer silahlara harcandığı anlamına geliyor” dedi.

ABD en fazla harcama yapan ülke

ICAN verilerine göre, nükleer silaha sahip ülkeler arasında en yüksek harcamayı ABD gerçekleştirdi. Snyder, ABD’nin geçen yıl nükleer silahlanmaya 69 milyar dolar ayırdığını belirterek, bu miktarın diğer tüm nükleer silahlı ülkelerin toplam harcamalarından daha fazla olduğunu ifade etti.

Çin, Fransa, Rusya, İngiltere, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore ve İsrail’in de nükleer cephaneliklerine yönelik harcamalarını artırdığına işaret eden Snyder, küresel ölçekte nükleer silahlanma yarışının hız kazandığını söyledi.

“İsrail nükleer kapasitesi konusunda şeffaf değil”

İsrail’in nükleer programına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Snyder, ülkenin yaklaşık 100’den az nükleer silaha sahip olduğunun tahmin edildiğini ancak bu konuda resmi bir doğrulama yapılmadığını belirtti.

Snyder, “İsrail’in Dimona Nükleer Tesisi çevresinde artan faaliyetler gözlemliyoruz. İsrail, nükleer silahları konusunda kamuoyuna açık davranmıyor. Dünyanın büyük bölümü bu silahlara sahip olduğunu bilmesine rağmen İsrail bunu resmen doğrulamıyor” ifadelerini kullandı.

İsrailli bazı siyasetçilerin geçmişte nükleer silah kullanımına ilişkin açıklamalar yaptığını hatırlatan Snyder, bu tür söylemlerin uluslararası toplum tarafından tepkiyle karşılandığını kaydetti.

“Bu silahlar tüm bölge için tehdit”

Snyder, İsrail’in sahip olduğu nükleer kapasitenin yalnızca komşu ülkeler açısından değil, İsrail halkı açısından da risk oluşturduğunu belirterek şunları söyledi:

“İsrail, kendi ülkesini ve bölgeyi yok edebilecek bombalara sahip olduğunu insanların anlamasını istemiyor. Bu son derece tehlikeli. İsrail, Orta Doğu’da nükleer silaha sahip tek ülke. Bu silahlar, İsrailliler için olduğu kadar komşu ülkeler için de bir tehdit oluşturuyor.”

“Nükleer silahlar çözüm değil”

Snyder, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarına da değinerek, nükleer silahların hiçbir ülkeye güvenlik sağlamadığını savundu.

Nükleer silahların varlığının uluslararası güvenliği güçlendirmek yerine yeni riskler doğurduğunu ifade eden Snyder, “Kimsenin nükleer silahlara sahip olmaması gerekiyor. Bu silahlar çözüm değil, aksine küresel güvenlik için ciddi bir tehdit oluşturuyor” dedi.

“Kaynaklar insanlık için kullanılmalı”

ICAN’ın nükleer silah harcamalarına ilişkin raporlarını hazırlamaya başladığı günden bu yana, ülkelerin nükleer bütçelerinde yıllık ortalama yüzde 10’luk artış yaşandığını belirten Snyder, hükümetlere çağrıda bulundu.

Snyder, “Ülkeler isterlerse planlarını değiştirebilir ve nükleer silahlara yapılan harcamaları durdurabilir. Önceliğimiz insan ihtiyaçları, çevre ve gelecek nesiller olmalıdır. Kaynaklar kitle imha silahlarına değil, insanların yaşam kalitesini artıracak alanlara yönlendirilmelidir” diye konuştu.