BERN- İran’a yönelik saldırıların ardından Körfez bölgesinde tansiyon yükselirken, petrol piyasalarında belirsizlik artıyor. Nau.ch’te Riccardo Schmidlin imzasıyla yayımlanan habere göre, uzmanlar ham petrol ve doğalgaz fiyatlarında artış ihtimaline dikkat çekiyor. Ancak İsviçreli petrol ithalatçıları şu aşamada paniğe gerek olmadığını belirtiyor.

Petrol Fiyatları Yükselebilir

Franklin Templeton Enstitüsü Başkanı Stephen Dover, İran’a yönelik hava saldırılarının küresel ekonomi üzerinde belirgin etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu. Dover’a göre asıl belirleyici unsur, çatışmaların enerji akışını ve tedarik zincirlerini etkileyip etkilemeyeceği olacak.

Dover şu değerlendirmede bulunuyor:
• Olası aksaklıklar ham petrol ve doğalgaz fiyatlarını artırabilir.
• Sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) piyasası da risk altında.
• Nakliye maliyetleri yükselme eğiliminde.

Özellikle Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemi vurgulanıyor. Dünya petrol ihracatının yaklaşık beşte biri bu dar geçitten taşınıyor. Olası bir kapanma ya da saldırı, küresel enerji piyasasında ciddi dalgalanmalara yol açabilir.

İsviçre’de Durum Ne?

İsviçre Sıvı Yakıt İthalatçıları Birliği Avenergy’den Ueli Bamert, Nau.ch’e yaptığı açıklamada temkinli bir tablo çizdi:

“Küresel petrol dağıtımını aksatabilecek veya üretimi sınırlayabilecek her olay fiyatları etkileyebilir. Ancak şu anda bunun petrol fiyatlarına nasıl yansıyacağını söylemek mümkün değil.”

Bamert’e göre piyasa, geçtiğimiz Haziran ayında yaşanan 12 günlük İran krizine beklenenden daha sakin tepki vermişti. Bu nedenle mevcut durumun fiyatlara nasıl yansıyacağı henüz net değil.

Kritik Soru: Hürmüz Boğazı Kapanır mı?

Uzmanlara göre en önemli belirsizlik savaşın süresi ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatıp kapatmayacağı. Böyle bir adım, küresel petrol akışında ciddi bir şok yaratabilir.

Bamert, “Süreye bağlı olarak petrol fiyatlarında artış yaşanabilir. Ancak İran’ın askeri olarak boğazı kapatma kapasitesi olup olmadığı belirsiz” diyor.

İsviçre’de Arz Güvencesi Var

Petrol sevkiyatı geçici olarak aksasa bile İsviçre’nin kısa vadede yakıtsız kalması söz konusu değil.

Bamert şu bilgileri paylaşıyor:
• Benzin, dizel ve ısıtma yağı için yaklaşık 4,5 aylık zorunlu rezerv bulunuyor.
• Havacılık yakıtı için yaklaşık 3 aylık stok mevcut.

“Şu anki gelişmeler zorunlu rezervlerin kullanılmasını gerektirecek düzeyde değil” açıklaması yapılıyor.

Ayrıca uluslararası tedarik zincirlerinin esnek olduğu ve alternatif kaynaklardan hızlı temin imkânı bulunduğu vurgulanıyor.

Piyasalar Nasıl Tepki Verecek?

Hisse senedi piyasalarının tepkisi pazartesi günü netleşecek. Stephen Dover, borsalarda düşüş olabileceğini öngörüyor. Buna karşılık altın fiyatlarının yükselmesi bekleniyor.

Körfez’deki gerilim petrol piyasalarında risk primini artırmış durumda. Ancak İsviçre’de benzin ve ısıtma yağı fiyatlarında ani ve büyük bir şok yaşanıp yaşanmayacağı henüz belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.