BERLİN – İklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkileri her geçen yıl daha belirgin hale geliyor. Lancet Countdown Europe Report 2026 raporuna göre, Avrupa genelinde özellikle aşırı sıcaklara bağlı sağlık sorunlarında ciddi artış yaşanıyor.

Raporda yer alan verilere göre, 2015–2024 yılları arasında sıcaklığa bağlı ölümler, 1991–2000 dönemine kıyasla yüzde 99,6 oranında arttı. Bu artış, milyon kişi başına yıllık ortalama 52 ek ölüm anlamına geliyor. İspanya, İtalya, Yunanistan ve Bulgaristan’ın bazı bölgelerinde bu oran 120’nin üzerine çıkıyor.

Araştırmayı yürüten ekipten Heidelberg Üniversitesi Hastanesi’nden Prof. Joacim Rocklöv, fosil yakıt kullanımının tetiklediği iklim değişikliğinin Avrupa’da halk sağlığı açısından giderek büyüyen bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.

Aşırı sıcak günler üç kat arttı

Rapora göre, aşırı sıcaklar nedeniyle sağlık uyarısı verilen gün sayısı da dramatik şekilde yükseldi. 2015–2024 döneminde bu günler, 1991–2000 yıllarına göre yüzde 318 arttı. Batı Avrupa’da ise artış yüzde 450’ye kadar ulaştı.

Alerji ve bulaşıcı hastalık riski yükseliyor

İklim değişikliği sadece sıcaklıkla sınırlı değil. Polen mevsiminin 1 ila 2 hafta daha erken başladığı tespit edilirken, alerji vakalarının da artış eğiliminde olduğu belirtildi.

Öte yandan, tropikal sivrisineklerin Avrupa’da daha geniş alanlara yayılmasıyla birlikte dang humması, Batı Nil virüsü ve sıtma gibi hastalıkların riski de yükseliyor. Dang virüsünün bulaşma riski son yıllarda yüzde 297 oranında arttı.

Enerji dönüşümünde çelişkili tablo

Raporda olumlu gelişmeler de yer aldı. Avrupa’da yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payı 2016’daki yüzde 8,4 seviyesinden 2023’te yüzde 21,5’e yükseldi. Ancak buna rağmen fosil yakıtlara sağlanan sübvansiyonların 2023 yılında 444 milyar euroya ulaşması dikkat çekti.

Ayrıca, yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan biyokütle kullanımının da sağlık açısından risk oluşturduğu belirtildi. Biyokütle yakımına bağlı ölümler 2000–2022 yılları arasında yüzde 4 arttı.

Uzmanlardan uyarı

Araştırmacılar, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin hafife alınmaması gerektiğini belirtiyor. Uzmanlara göre, gerekli önlemler alınmazsa mevcut tablo daha da ağırlaşacak.

Bilim insanları, bugün alınacak kararların gelecekte Avrupa’nın daha güvenli ve sağlıklı bir yaşam alanı olup olmayacağını belirleyeceğine dikkat çekiyor.