BERN – İsviçre’de göç politikasıyla ilgili dikkat çeken bir gelişme yaşandı. NZZ’nin haberine göre, Federal Konsey’in hazırlattığı bir rapor, sığınmacılar için Avrupa dışında kurulacak “geri dönüş merkezleri” modelinin İsviçre için de bir seçenek olabileceğini ortaya koydu.

“Ruanda modeli” yeniden gündemde

Son yıllarda Avrupa’da tartışılan ve İngiltere’nin Ruanda planıyla gündeme gelen model, sığınmacıların üçüncü ülkelere gönderilmesini öngörüyordu. Amaç:

* Avrupa’daki iltica sisteminin yükünü azaltmak
* İnsan kaçakçılığını engellemek

Ancak bu model, hukuki ve siyasi sorunlar nedeniyle birçok ülkede başarısız oldu.

İsviçre: Tam uygulama zor

Federal Konsey’in raporuna göre, iltica başvurularının tamamen başka ülkelere devredilmesi:

* Hukuki açıdan çok karmaşık
* Siyasi olarak zor
* Maliyet açısından yüksek

Bu nedenle İsviçre, bu modeli doğrudan uygulamayı şu aşamada mümkün görmüyor.

Yeni seçenek: “Geri dönüş merkezleri”

Haberde öne çıkan asıl model ise farklı: o zamaşİltica sürecini değil, sınır dışı işlemlerini üçüncü ülkelere kaydırmak.

Bu modele göre:

* İltica başvurusu reddedilen kişiler
* Avrupa yerine üçüncü ülkelere gönderilecek
* Oradan kendi ülkelerine iade edilecek

AB’nin bu yönde yasal düzenlemeler yaptığı ve bazı ülkelerle görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor.

Uzmanlar temkinli

Rapora katkı sunan uzmanlar, bu modelin:

* Göç sorununa “tam çözüm” olmadığını
* Ancak bazı durumlarda ek bir araç olabileceğini vurguluyor.

Ayrıca en büyük sorunlardan biri de üçüncü ülkelerin bu sistemi kabul etmeye yanaşmaması.

İsviçre için yeni bir zorunluluk doğabilir

AB’nin yeni geri dönüş düzenlemesi, Schengen sistemi kapsamında İsviçre’yi de ilgilendiriyor. Bu nedenle İsviçre’nin ilerleyen dönemde:

* Bu modele uyum sağlaması
* Diğer ülkelerle ortak projelere katılması gündeme gelebilir.

Hedef ülkeler ve riskler

Rapora göre bu sistem özellikle:

* Afganistan
* Irak

gibi ülkelerden gelen ve geri gönderilmesi zor olan kişiler için düşünülebilir.

Ancak Eritre gibi bazı ülkelerin vatandaşlarını geri kabul etmemesi, sistemin önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyor.

Tartışma yeniden alevlenecek

Uzmanlara göre bu konu önümüzdeki dönemde yeniden siyasetin ana gündem maddelerinden biri olacak. İsviçre’nin göç politikası, AB ile uyum süreci kapsamında yeni bir yön arayışına girebilir.