ZÜRIH- İsviçre’de doktorların meslek sırrı (doktor–hasta gizliliği) yeniden tartışma konusu oldu. Federal Parlamento’daki Sağlık Komisyonu, son yıllarda artan “kolay verilen doktor raporları” gerekçesiyle, doktorların gizlilik yükümlülüğünün sınırlı ölçüde gevşetilmesini talep ediyor. Olası bir düzenleme, özellikle çalışanlar, işverenler ve sosyal sigortalar açısından önemli değişiklikler anlamına geliyor.

Amaç: “Suistimalleri” Önlemek
Sağlık Komisyonu’na göre bazı doktor raporları, tıbbi gerekçelerden çok “kolaylık sağlama” amacı taşıyor. Bu durumun hem işverenlere hem de sosyal sigorta sistemine ciddi mali yük getirdiği savunuluyor. Komisyon, bu tür uygulamaların önüne geçmek için Federal Hükümet’ten “gerekli tüm önlemleri” almasını istedi.

Federal Hükümet ise Kasım ayında yaptığı değerlendirmede, doktor raporlarında suistimalin nadir olduğunu belirterek yasal değişikliğe gerek olmadığı görüşünü açıklamıştı. Ancak muhafazakâr partiler bu açıklamayla yetinmeyerek baskıyı artırdı.

Doktorlar Ne Açıklayabilecek?
Gündemdeki öneriye göre doktorlar, tanı veya hastalık geçmişini açıklamadan, sadece çalışanın hangi işleri yapıp yapamayacağına dair bilgi verebilecek.

Örneğin:
• Bir market çalışanının tekrar ağır koli kaldırıp kaldıramayacağı sorulabilecek,
• Ancak bel fıtığı, ameliyat ya da özel bir hastalık hakkında bilgi talep edilemeyecek.

Yetkililer bu bilginin, çalışanın işe uyumunun sağlanması ve mesleki yeniden entegrasyonu için gerekli olduğunu savunuyor.

Artan Hastalık İzinleri Dikkat Çekiyor
Resmi verilere göre İsviçre’de hastalık ve kaza nedeniyle işe devamsızlıklar son 10 yılda ciddi şekilde arttı.
• 2014’te tam zamanlı çalışan bir kişi yılda ortalama 6,3 gün işe gitmezken,
• 2024’te bu sayı 8,5 güne yükseldi.

Bu artışın, ülke ekonomisine milyarlarca franklık kayıp anlamına geldiği belirtiliyor.

Karşı Görüşler de Var
Öte yandan doktorlar ve sol partiler farklı bir noktaya dikkat çekiyor. SP Ulusal Milletvekili Christian Dandrès, özellikle basit hastalıklarda (örneğin grip) doktor raporu zorunluluğunun tamamen kaldırılmasını öneriyor. Gerekçesi ise aile hekimi eksikliği ve doktorların gereksiz bürokrasiyle meşgul edilmesi.

İsviçre Tabipler Birliği (FMH) Başkanı Yvonne Gilli de kısa süreli devamsızlıklarda rapor istenmesinin sağlık sistemini gereksiz yere zorladığını belirterek, daha dengeleyici bir çözüm çağrısında bulunuyor.

Çalışanlar İçin Ne Anlama Geliyor?
Eğer öneri hayata geçirilirse:
• İşverenler, çalışanların iş yapabilme kapasitesi hakkında daha fazla bilgi isteyebilecek,
• Ancak hastalık detayları yine gizli kalacak,
• Ama doktor–hasta gizliliği bugünkü kadar katı olmayacak.

Tartışmalar sürerken, İsviçre’de hem çalışan hakları hem de iş dünyası açısından dengeyi nasıl kuracağı merak konusu olmaya devam ediyor.