BERN- İsviçre’de et sektörü, Federal Konsey’e yönelik sert eleştiriler yöneltti. CH Media bünyesinde yayımlanan ve Othmar von Matt imzasını taşıyan habere göre, sektör temsilcileri hükümeti “çifte çifte ahlak” uygulamakla suçluyor: Bir yandan et tüketimini azaltmaya yönelik politikalar izlenirken, diğer yandan sektörden daha fazla kamu geliri elde edilmeye çalışıldığı savunuluyor.

Beslenme Piramidi Tartışması

Haberde ilk olarak Federal Gıda Güvenliği ve Veterinerlik Dairesi’nin (BLV) güncellenen beslenme piramidine dikkat çekiliyor. Yeni tavsiyelere göre bitkisel protein kaynakları, tam tahıllar ve bölgesel sebze–meyve tüketimi öne çıkarılırken, et tüketimi haftada en fazla üç kezle sınırlandırılıyor.

Bu değişiklik et sektöründe siyasi baskı olarak yorumlanıyor.

Tarım Politikası 2030+ ve Üretim Modeli

Aargauer Zeitung’un aktardığına göre ikinci gerilim noktası, Federal Tarım Dairesi’nin “Tarım Politikası 2030+” programı. Program, yem üretimi yerine daha fazla bitkisel üretimi teşvik etmeyi hedefliyor. Ancak özellikle dağ ve Alp öncesi bölgelerde hayvancılık çoğu zaman tek ekonomik değer üretim modeli olarak görülüyor.

Çevre Kuralları ve Ahır Yatırımları

Federal Çevre Dairesi’nin yeni ahır ve tadilat projelerine yönelik sıkı emisyon şartları da sektörün eleştirdiği konular arasında. Sektör temsilcileri, bu kuralların doğaya uygun hayvancılık talepleriyle çeliştiğini savunuyor.

Tasarruf Programı 27: Asıl Gerilim

CH Media’nın haberine göre en büyük tartışma, Federal Konsey’in “Tasarruf Programı 27” kapsamında planladığı önlemlerden kaynaklanıyor.

Planlanan düzenlemeler:
• Kalite ve pazarlama desteklerinde kesinti
• Hayvancılık yardımlarında azaltma
• Gümrük kontenjanlarının açık artırmasından ek gelir
• Bertaraf katkıları üzerinden dolaylı gelir artışı

İsviçre Et Uzmanları Birliği Siyasi İşler Sorumlusu Ruedi Hadorn, durumu “doppelte Doppelmoral” yani “çifte çifte ahlak” olarak nitelendiriyor.

Hadorn, hükümetin bir yandan harcamaları azaltmak istediğini söylerken diğer yandan et sektöründen gelir artırmaya çalıştığını belirtiyor. Ayrıca şu ifadeyi kullanıyor:

“Devlet hem sektörü sınırlandırmak istiyor hem de ondan daha fazla gelir elde etmeye çalışıyor.”

10 Milyar Franklık Sektör

Haberde yer alan verilere göre İsviçre et sektörünün yıllık cirosu yaklaşık 10 milyar frank. Bu rakam, ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 1,5’ine denk geliyor.

Son iki yılda özellikle kümes hayvanı ithalatı üzerinden elde edilen açık artırma gelirleri 35 milyon frank arttı. Gümrük vergileri de eklendiğinde artış yaklaşık 40 milyon franka ulaşıyor.

Ancak sektör temsilcileri, bu büyümenin yerli üretime yansımadığını belirtiyor. 2023’ten bu yana ithalat yaklaşık 15.000 ton arttı. Yerli üretim kapasitesi kısa sürede bu talebi karşılayamıyor.

137 Milyon Franklık Yük

Federal Konsey’in planına göre sektör için ek 137 milyon franklık yük öngörülüyor:
• 80 milyon frank: Gümrük kontenjanı açık artırmaları
• 48 milyon frank: Bertaraf katkıları
• Yaklaşık 5’er milyon frank: Hayvancılık yardımları ve pazarlama desteği

Hadorn’a göre bu maliyetler nihayetinde tüketiciye yansıyacak.

Parlamento Süreci

Eyaletler Konseyi, 137 milyon franklık tasarruf paketini neredeyse tamamen geri çekti ve yalnızca yaklaşık 2 milyon franklık pazarlama kesintisini korudu.

Ulusal Konsey Maliye Komitesi ise:
• Üç kalemde kesintileri yarıya indirdi
• 80 milyonluk açık artırma hedefini 17 milyona düşürdü
• Toplamda yaklaşık 50 milyon franklık bir paket hazırladı

Ancak komite aynı zamanda tüm tarım gümrük vergilerinde 175 milyon franklık artış önerdi. Bunun dörtte biri yem maddelerini kapsıyor.

Hükümetten Yanıt

Haberde aktarıldığı üzere Federal Konsey üyeleri eleştirileri reddediyor.

Maliye Departmanı, bütçe dengesi gereği hem harcama kesintilerinin hem de sınırlı gelir artışlarının değerlendirildiğini belirtiyor.

İçişleri Departmanı, et tüketimini azaltmaya yönelik siyasi bir ajanda olmadığını savunuyor.

Federal Tarım Dairesi ise şu açıklamayı yapıyor:

“Devlet et sektörünü geri itmek istemiyor. Çayır ağırlıklı İsviçre’de süt ve et üretimi gelecekte de merkezi rol oynayacaktır.”

CH Media’ya bağlı Aargauer Zeitung’da yayımlanan habere göre, tasarruf paketinin nihai şekli Federal Meclis’in bahar oturumunda netleşecek. Tartışma yalnızca bütçe meselesi değil; aynı zamanda İsviçre’nin gıda politikası, tarımsal üretim modeli ve tüketim alışkanlıklarının geleceği açısından da kritik önem taşıyor.