ZÜRIH- Bir zamanlar sadece arabadan arama yapılabiliyordu, bugün ise yapay zekâ destekli ağlar geliyor. Mobil iletişimde her “G” neyi değiştirdi? İşte 1G’den 6G’ye uzanan çarpıcı dönüşüm.

CEP TELEFONUNDA “G” DEVRİMİ NASIL BAŞLADI?

Mobil iletişim hayatımıza gireli yaklaşık yarım asır oldu. Bugün kullandığımız 4G ve 5G teknolojilerinin arkasında, yıllara yayılan büyük bir teknolojik dönüşüm yatıyor. İlginç olan ise “G” kavramının ilk başta hiç var olmaması.

İlk mobil ağlar kurulurken “1G” gibi bir adlandırma yoktu. Bu tanım, ancak yıllar sonra ortaya çıktı. “G” yani “generation” (nesil) kavramı, ilk kez 3G ile pazarlama dili sayesinde yaygınlaştı ve geriye dönük olarak önceki teknolojilere de eklendi.

1G – SADECE KONUŞMA, HEM DE PARAZİTLİ

İsviçre’de 1978 yılında PTT tarafından kurulan ilk mobil ağ, analog sistemle çalışan Natel ağıydı.
Bu dönem:
• Sadece sesli görüşme mümkündü
• Hatlar kolayca dinlenebiliyordu
• Ses kalitesi düşüktü
• Veri aktarımı yoktu

Mobil telefonlar daha çok araç içi sistemler olarak kullanılıyordu.

2G – DİJİTAL ÇAĞ VE SMS’İN DOĞUŞU

1990’larda devreye giren 2G (GSM / Natel D) mobil iletişimde kırılma noktası oldu.

Bu nesille birlikte:
• Dijital görüşme başladı
• SMS gönderimi mümkün hale geldi
• Uluslararası roaming ortaya çıktı
• Telefonlar gerçekten “taşınabilir” oldu

2G, bugüne kadar en uzun süre kullanılan mobil ağ olarak tarihe geçti.

3G – AKILLI TELEFONLARIN HABERCİSİ

3G, mobil interneti tanıttı ancak hızları sınırlıydı.
Yine de bu dönem:
• Renkli ekranlar
• İlk mobil kameralar
• Mobil TV denemeleri
• İnternete erişim

gibi yeniliklerle akıllı telefonların yolunu açtı.

4G – AKILLI TELEFON DEVRİMİ

2013’te devreye giren 4G (LTE), mobil dünyayı kökten değiştirdi.

Bu ağ sayesinde:
• Video izleme
• Görüntülü görüşme
• Sosyal medya
• Bulut servisleri

cep telefonlarının vazgeçilmez parçası haline geldi. 4G, bugün hâlâ mobil iletişimin bel kemiği konumunda.

5G – GECİKMESİZ İLETİŞİM

2019’dan itibaren kullanılmaya başlanan 5G, hızdan çok gecikme süresini düşürmesiyle öne çıktı.

5G’nin sundukları:
• Neredeyse sıfır gecikme
• Akıllı şehirler
• Nesnelerin İnterneti (IoT)
• Otonom araçlar

Ancak veri tüketimi arttıkça 5G ağları da zamanla zorlanmaya başladı.

6G – YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ GELECEK

Henüz geliştirme aşamasında olan 6G, 2030’dan sonra hayatımıza girmesi beklenen yeni nesil mobil ağ olacak.

6G ile hedeflenenler:
• Yapay zekâ ile yönetilen ağlar
• Ultra düşük gecikme
• Sanal ve artırılmış gerçeklik
• Endüstri, sağlık ve ulaşımda devrim

Uzmanlara göre 6G, artan veri yüküne birkaç yıllık “nefes alma” alanı sağlayacak.

HER “G” HAYATIMIZI DEĞİŞTİRDİ

Mobil iletişim, yalnızca telefon görüşmesinden ibaret olmaktan çıktı. Bugün cebimizde taşıdığımız cihazlar, dünya ile bağımızın merkezinde yer alıyor.
1G ile başlayan yolculuk, 6G ile yapay zekâ çağının iletişim altyapısına dönüşmeye hazırlanıyor.