BERN – İsviçre’de emeklilere yönelik 13. AHV (Yaşlılık ve Ölüm Sigortası) maaşı konusunda finansman tartışması sürüyor. NZZ’nin haberine göre, Ulusal Konsey Sosyal ve Sağlık Komitesi (SGK-N), ek emeklilik ödemesinin yalnızca Katma Değer Vergisi (KDV) artışıyla finanse edilmesini savunuyor.

Emeklilere yıllık yaklaşık 2.000 frank ek ödeme

2026 yılı sonundan itibaren yürürlüğe girmesi planlanan uygulama kapsamında, İsviçre’de yaşayan emekliler yılda ortalama yaklaşık 2.000 frank ek gelir elde edecek.

Ancak bu sistemin maliyeti:

* Yıllık yaklaşık 4,2 milyar frank
* Yakın gelecekte 5 milyar frankın üzerine çıkması bekleniyor

Komiteden net tavır: Maaş kesintisi yok

SGK-N komitesi, finansman için:

* Maaşlardan yapılacak kesintilerin artırılmasına karşı çıktı
* Sadece KDV artışının yeterli olacağını savundu

Komite bu kararı 13’e karşı 12 oyla aldı.

KDV artışı sınırlı tutulmak isteniyor

Komiteye göre:

* KDV artışı %0,7 yerine %0,5 ile sınırlı kalmalı
* Gıda gibi temel ihtiyaçlardaki düşük KDV oranı artırılmamalı

Bu yaklaşım, çalışanlar ve işletmeler üzerindeki yükü azaltmayı hedefliyor.

Süre uzatılıyor

Planlanan KDV artışı:

* Başlangıçta öngörülenden daha uzun süre
* 2033 yılı sonuna kadar uygulanacak

Bu sayede hükümete, daha kapsamlı bir emeklilik reformu hazırlamak için zaman tanınacak.

Parlamento içinde görüş ayrılığı

Devletler Konseyi’ndeki komite (SGK-S) ise farklı düşünüyor:

* Hem KDV hem de maaş kesintilerinin artırıldığı
* “karma finansman modeli” öneriliyor

Ancak Ulusal Konsey komitesi bu modeli:

* Çalışanlar ve iş dünyası için fazla ağır bir yük olarak değerlendiriyor.

Vergi paylaşımı da tartışma konusu Komite ayrıca:

* 13. maaş nedeniyle artacak vergi gelirlerinden
* Kanton ve belediyelerin de katkı sağlamasını istiyor

Bu kapsamda, federal hükümete daha fazla kaynak aktarılması önerildi.

Son söz henüz söylenmedi

1. AHV maaşının kesin finansmanı, yıl sonuna kadar Federal Konsey tarafından sunulacak “AHV 2030 reform paketi” ile netleşecek.

İsviçre’de milyonlarca emekliyi ilgilendiren bu karar, önümüzdeki dönemde siyasetin en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam edecek.