Avrupa havalimanlarında yaz tatili yoğunluğuna bir de yeni sınır kontrol sistemi eklendi. Avrupa Birliği'nin Giriş-Çıkış Sistemi (EES), yolcuların sınır kontrollerinde daha uzun süre beklemesine neden olurken, bazı havalimanlarında kuyruklar saatlerce uzadı.

Sistem kapsamında Avrupa Birliği ve Schengen bölgesi dışından gelen yolcuların ilk girişlerinde pasaport bilgilerinin yanı sıra yüz görüntüleri ve parmak izleri dijital olarak kaydediliyor. Daha önce pasaportlara basılan giriş-çıkış damgalarının yerini elektronik kayıt sistemi alıyor.

ZÜRİH HAVALİMANI DA ETKİLENDİ

İsviçre, Schengen üyesi olmamasına rağmen EES sistemini uygulayan ülkeler arasında yer alıyor. Zürih Havalimanı'nda sistem 17 Kasım 2025'te devreye alındı.

Özellikle AB ve İsviçre vatandaşı olmayan yolcuların ilk kontrollerinde biyometrik kayıt işlemleri nedeniyle işlem süresinin uzaması, yoğun dönemlerde sınır kontrol noktalarında ek yük oluşturuyor. İsviçre makamları da sistemin devreye alınması sırasında üçüncü ülke vatandaşları için daha uzun bekleme ve kontrol süreleri yaşanabileceği konusunda yolcuları uyarmıştı.

AVRUPA'DA KUYRUKLAR İKİ KATINA ÇIKTI

Yeni sistemin yarattığı sorun yalnızca Zürih ile sınırlı değil. Frankfurt, Münih ve Amsterdam gibi Avrupa'nın önemli havalimanlarında bu yaz yoğun saatlerde bekleme süreleri geçen yıla göre ciddi biçimde arttı.

Frankfurt Havalimanı'nda temmuz ayında en uzun bekleme süresi 120 dakikaya kadar çıkarken, geçen yıl aynı dönemde bu süre 60 dakika civarındaydı. Münih'te maksimum bekleme süresi 31 dakikadan 60 dakikaya, Amsterdam'da ise 80 dakikadan 120 dakikaya yükseldi.

Havacılık sektöründen EES'nin tasarımının ve uygulamasının yoğun yolcu trafiğine yeterince hazırlıklı olmadığı yönünde eleştiriler geliyor. Bazı havalimanlarında yaşanan teknik sorunlar ve ekipman arızaları da işlemleri daha da yavaşlatıyor.

AMAÇ GÜVENLİĞİ ARTIRMAK

AB, tartışmalara rağmen EES'nin güvenlik açısından önemli avantajlar sağlayacağını savunuyor. Sistem sayesinde Schengen bölgesine kimlerin girip çıktığının daha etkin biçimde takip edilmesi, izin verilen süreden daha uzun kalan kişilerin tespit edilmesi ve aranan kişilerin belirlenmesinin kolaylaştırılması hedefleniyor.

Avrupa Komisyonu, ortalama EES kayıt işleminin yaklaşık 70 saniye sürdüğünü ve sistemin devreye girmesinden bu yana 160 milyon giriş ve çıkışın kaydedildiğini açıkladı.

Ancak özellikle yaz aylarında artan yolcu sayısı, işlemlerin toplam süresini ciddi şekilde artırıyor.

EYLÜL ÖNCESİ YENİ KARAR GÜNDEMDE

Havalimanlarındaki sorunların büyümesi üzerine bazı Avrupa ülkeleri, yoğun saatlerde EES kontrollerinin belirli bölümlerini geçici olarak durdurdu. Örneğin bazı noktalarda parmak izi alma işlemi yoğunluk sırasında askıya alınarak manuel kontrole geri dönüldü.

Bu esnek uygulamanın süresinin eylül ayında sona ermesi bekleniyor. Ancak aralarında İsviçre'nin de bulunduğu sekiz ülke, Avrupa Komisyonu'ndan bu uygulamanın uzatılmasını istedi. Komisyon konuyla ilgili üye ülkelerle görüşmelerini sürdürüyor.

YOLCULARA UYARI

Havalimanlarında yaşanan yoğunluk nedeniyle özellikle AB dışından gelen yolcuların sınır kontrolleri için daha fazla zaman ayırması öneriliyor.

Zürih Havalimanı da yolcuların yoğun dönemlerde havalimanına erken gelmelerini tavsiye ediyor. Yeni sistemin temel amacı sınır güvenliğini artırmak olsa da uygulamadaki teknik ve operasyonel sorunlar, şimdilik yolcular açısından daha uzun kuyruklar ve daha fazla bekleme anlamına geliyor.