ZÜRİH – Petrol ve uçak yakıtı fiyatlarındaki sert yükseliş, Avrupa havacılık sektörünü giderek daha fazla etkiliyor. Hava yolu şirketlerinin daha önce düşük fiyatlardan yaptığı yakıt anlaşmaları şimdilik maliyet baskısını sınırlasa da bu korumanın 2027 yılında önemli ölçüde azalması bekleniyor.

Tages-Anzeiger’in haberine göre Ryanair CEO’su Michael O’Leary, Avrupa genelindeki uçak bileti fiyatlarının önümüzdeki 12 ayda yüzde 10 ila 20 arasında artabileceği uyarısında bulundu. O’Leary, bunun Avrupa’da bugüne kadar görülen en güçlü uçak bileti zammı olabileceğini belirtti.

Yakıt garantileri sona yaklaşıyor

Avrupalı hava yolu şirketleri, yakıt ihtiyaçlarının önemli bölümünü önceden belirlenen fiyatlarla satın alarak piyasadaki ani yükselişlerden korunuyor. Ryanair’in Mart 2027’ye kadar ihtiyaç duyacağı yakıtın yaklaşık yüzde 80’i varil başına 67 dolardan güvence altına alınmış durumda.

Ancak Nisan 2027’den itibaren tablo değişecek. Ryanair’in gelecek dönemdeki yakıt ihtiyacının yalnızca yüzde 15’i varil başına 85 dolardan sabitlendi. Piyasa fiyatlarının bunun yaklaşık iki katına ulaşması, şirketin maliyetlerinde ciddi bir yükseliş yaşanabileceğine işaret ediyor.

O’Leary, Orta Doğu’daki çatışmalar kısa sürede sona erse bile uçak yakıtı fiyatlarının normal seviyelere dönmesinin bir yılı bulabileceğini ifade etti.

Swiss de maliyet baskısıyla karşı karşıya

Swiss’in bağlı bulunduğu Lufthansa Grubu, 2026 yılı için ihtiyaç duyduğu kerosenin yüzde 86’sını önceden belirlenen fiyatlarla güvence altına aldı. Böylece grubun mevcut yüksek piyasa fiyatlarından satın almak zorunda olduğu yakıt miktarı sınırlı kaldı.

Lufthansa Grubu’nun 2027 yılı için ihtiyaç duyacağı yakıtın ise yarısından biraz fazlasını güvence altına aldığı belirtiliyor. Bu nedenle Swiss’in bilet fiyatlarının da gelecek yıldan itibaren yükselme ihtimali bulunuyor. Lufthansa, daha yüksek kerosen maliyetlerinin fiyatlandırmaya yansıtılabileceğini ancak bilet ücretlerinde güzergâh, talep, rezervasyon tarihi ve rekabet koşullarının da belirleyici olduğunu açıkladı. (reuters.com⁠)

Uçak ve personel maliyetleri de artıyor

Hava yolu şirketlerinin karşı karşıya bulunduğu maliyet baskısı yalnızca yakıtla sınırlı değil. Boeing ve Airbus’taki üretim ve tedarik sorunları nedeniyle şirketler, sipariş ettikleri daha az yakıt tüketen yeni uçakları zamanında teslim alamıyor.

Avrupa genelindeki ücret, vergi ve havalimanı giderlerinin yükselmesi de şirketlerin maliyetlerini artırıyor. Rusya ve Orta Doğu’daki hava sahası kısıtlamaları nedeniyle bazı Avrupa-Asya seferlerinin daha uzun güzergâhlardan yapılması ise daha fazla yakıt tüketilmesine yol açıyor.

Yükselen maliyetlerle birlikte bazı hava yollarının sefer ve koltuk sayılarını azaltması, piyasadaki arzı düşürerek bilet fiyatlarını daha da yukarı çekebilir.

İsviçre zorunlu yakıt rezervlerini açtı

İsviçre’deki sorun yalnızca fiyat artışıyla sınırlı kalmadı. Ren Nehri’ndeki düşük su seviyesi ile demir yolu taşımacılığındaki gecikme ve iptaller, Zürih Havalimanı’na kerosen sevkiyatını aksattı.

Federal hükümet, olası bir yakıt sıkıntısını önlemek amacıyla zorunlu havacılık yakıtı rezervlerinden 30 bin metreküpe kadar kerosen kullanımına izin verdi. Bu miktar, İsviçre’nin mevcut zorunlu havacılık yakıtı rezervlerinin yaklaşık yüzde 6,5’ine karşılık geliyor. (reuters.com⁠)

Sektör temsilcileri, yakıt fiyatlarının yüksek kalması ve hava yolu şirketlerinin mali korumalarının sona ermesi durumunda 2027’nin hem şirketler hem de yolcular açısından oldukça pahalı bir yıl olabileceği uyarısında bulunuyor.