CENEVRE – Soğuk algınlığı, grip ve hatta Covid-19 gibi solunum yolu hastalıklarına karşı tek bir çözüm mümkün mü? Neue Zürcher Zeitung’un haberine göre, ABD’deki Stanford Üniversitesi araştırmacıları, burun spreyi formunda geliştirilen “evrensel aşı” ile bu soruya umut veren bir yanıt arıyor.

Farelerde umut veren sonuçlar
Araştırmayı yürüten ekip, fareler üzerinde yaptığı deneylerde dikkat çekici sonuçlar elde etti. Üç doz burun spreyi uygulanan farelerin;

* Covid-19 (Sars-CoV-2)
* Diğer koronavirüs türleri
* Zatürreye yol açan bakteriler
* Hatta bazı alerjenlere karşı

yüksek düzeyde koruma geliştirdiği gözlemlendi. Bu koruyucu etkinin en az üç ay sürdüğü belirtildi.

Klasik aşılardan farklı çalışıyor
Bu yeni yöntem, geleneksel aşılardan farklı bir prensibe dayanıyor. Normal aşılar belirli bir virüsü taklit ederek bağışıklık sistemini eğitirken, bu burun spreyi doğrudan bağışıklık sisteminin “ilk savunma hattını” yani doğuştan gelen bağışıklığı aktive ediyor.

Araştırma ekibinin başındaki Bali Pulendran, bu yöntemle vücudun sürekli “alarm halinde” tutulduğunu ve farklı hastalıklara karşı genel bir direnç sağlanabileceğini ifade ediyor.

Uzmanlar uyarıyor: “İnsanlar fare değil”
Ancak bilim dünyası temkinli. Cenevre Üniversitesi Hastanesi Aşı Merkezi Başkanı Christiane Eberhardt, sonuçların henüz insanlar için geçerli olmadığını vurguluyor.

Eberhardt’a göre, laboratuvar ortamında yetiştirilen farelerin bağışıklık sistemi ile insanlarınki arasında önemli farklar bulunuyor. Ayrıca, bu tür bir bağışıklık aktivasyonunun insanlarda yan etkilere yol açabileceği de belirtiliyor.

Yan etkiler soru işareti
Uzmanlar, bağışıklık sisteminin sürekli uyarılmasının;

* Halsizlik
* Ateş
* Baş ağrısı

gibi semptomlara neden olabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle yöntemin güvenliği henüz net değil.

İnsan deneyleri yolda
Tüm bu soru işaretlerine rağmen araştırma ekibi, kısa süre içinde insanlar üzerinde klinik deneylere başlamayı planlıyor. Amaç sadece günlük hastalıkları önlemek değil, aynı zamanda gelecekteki pandemilere karşı hızlı bir savunma mekanizması geliştirmek.

Bilim dünyasında “devrim” olarak görülen bu yaklaşım, başarılı olması halinde sağlık alanında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir. Ancak şimdilik uzmanların ortak görüşü net: “Henüz çok erken.”