ZÜRİH – Zürih kantonundaki bir belediyede yaşayan anne ve baba, iki kızlarının devam ettiği ilkokuldaki eğitimin kalitesini sorgulayarak okul belgelerine erişmek istedi. Okul yönetiminin taleplerin büyük bölümünü reddetmesi üzerine konu mahkemeye taşındı.
NZZ’nin haberine göre veliler, Şubat 2025’te okula gönderdikleri yazıda toplantı kararlarını, ders kitaplarının satın alınmasına ilişkin makbuzları ve öğretmenlerin kişisel notlarını görmek istedi. Veliler, okulda İsviçre’nin Almanca konuşulan kantonlarında uygulanan “Müfredat 21” kurallarına uyulmadığından şüpheleniyordu.
Okul yönetimi yalnızca birkaç belgeyi paylaşırken diğer talepleri, belgelerin hazırlanmasının çok fazla çalışma gerektireceği ve sağlayacağı faydanın sınırlı kalacağı gerekçesiyle reddetti. Yönetim ayrıca öğretmenlerin derslerini belirli ölçüde bağımsız biçimde planlayabileceğini savundu.
Mahkemeden velilere kısmi destek
Veliler bunun üzerine Zürih İdari Mahkemesine başvurdu. Mahkeme, tüm vatandaşların kamuya ait bilgilere erişme hakkı bulunduğunu belirterek velilerin talebini kısmen haklı buldu.
Kararda, geçmişte yapılan okul değerlendirmesinin ardından eğitimin kalitesini artırmak amacıyla alınan önlemlere ilişkin belgelerin mevcut ve erişilebilir olması gerektiği belirtildi. Ders kitaplarının satın alınmasına ilişkin makbuzların da okulun kayıtlarında bulunması gerektiğine dikkat çekildi.
Mahkeme, toplantı kararlarının gerekçeleri ve sonuçlarının velilerle paylaşılması gerektiğine hükmetti. Ancak toplantıya katılan kişilerin bireysel açıklamalarının gizli tutulmasına karar verdi.
Öğretmenlerin kişisel kullanım amacıyla hazırladığı notların ise bilgi edinme hakkı kapsamında olmadığı ve açıklanamayacağı belirtildi.
Mahkeme masrafları paylaştırıldı
Belgelerde yer alan kişisel bilgilerin gizlenmesi ve dosyaların hazırlanması nedeniyle en büyük idari yükün okul yönetiminin üzerinde kalması bekleniyor. Okul ayrıca mahkeme masraflarının yarısını karşılayacak.
Veliler ise masrafların diğer yarısı olan 1.310 İsviçre frangını ödemek zorunda kalacak. Belgelerin hazırlanmasının okul açısından önemli ölçüde ek çalışma gerektirmesi durumunda velilere ayrıca ücret çıkarılabileceği belirtildi.
Belediyelerin çoğu taleplere yanıt vermiyor
Dava, İsviçre’de kamu kurumlarının şeffaflığına ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getirdi. Lozan, Brüksel ve Napoli üniversitelerinin ortak araştırmasında, 2025 yılında İsviçre’deki 2 bin 121 belediyenin tamamından e-posta yoluyla belge talep edildi.
Araştırmaya göre belediyelerin yalnızca yüzde 10’u istenen belgeleri eksiksiz olarak paylaşırken yüzde 11’i talepleri tamamen reddetti. Belediyelerin yüzde 67’si ise başvurulara hiç yanıt vermedi. Nüfusu 1.000’in altında olan küçük belediyelerde yanıtsızlık oranı yüzde 78’e ulaştı.
Zürih İdari Mahkemesinin velilerle ilgili kararı henüz kesinleşmedi.