ZÜRİH – İsviçre’de konut piyasasında ciddi bir dengesizlik ortaya çıktı. Tages-Anzeiger haberine göre, eski kiracılar ile yeni kiracılar arasındaki kira farkı her geçen yıl daha da açılıyor.
Yeni bir araştırmaya göre, aynı büyüklükte ve benzer özellikte bir daire için yeni kiracılar eski kiracılara kıyasla çok daha yüksek kira ödüyor. Bu durum özellikle Zürich, Genf ve Zug gibi bölgelerde belirgin.
Eski kiracı avantajlı, yeni kiracı dezavantajlı
Araştırmaya göre:
* Son 10 yılda eski kiracıların kirası ortalama sadece %5 arttı
* Buna karşılık yeni kiracılar %18’den fazla daha yüksek kira ödüyor
Zürich’te bu fark oldukça çarpıcı:
* Eski kira: metrekare başına yıllık ortalama 256 frank
* Yeni kira: 306 frank
100 metrekarelik bir dairede yıllık fark yaklaşık 5000 frank
Bern’de fark 2100 frank, Basel’de ise 2200 frank olarak hesaplandı.
En büyük uçurum Cenevre’de
En dikkat çekici fark Genf’te görülüyor:
* 100 metrekarelik bir dairede
Eski ve yeni kira arasındaki fark yıllık yaklaşık 14’000 frank
Bu nedenle Cenevre’de insanlar ortalama 13,3 yıl aynı evde kalıyor – bu İsviçre ortalamasının çok üzerinde.
Sebep: Kira sistemi
Uzmanlara göre bu dengesizliğin ana nedeni İsviçre’deki kira sistemi:
* Ev sahipleri mevcut kiracılara keyfi zam yapamıyor
* Ancak yeni kiralamalarda fiyatlar serbestçe yükseltilebiliyor
Bu sistem:
Mevcut kiracıları koruyor
Ancak piyasada büyük bir adaletsizlik yaratıyor
Kimler etkileniyor?
Bu durumdan en çok:
* Gençler
* Yeni taşınmak zorunda kalanlar
* Aile kuranlar
* İsviçre’ye yeni gelenler
etkileniyor. Bu gruplar gelirlerinin daha büyük kısmını kiraya ayırmak zorunda kalıyor.
Siyasi tartışma büyüyor
Sol partiler ve kiracı birlikleri:
* Kira kontrollerinin artırılmasını
* Devletin fiyatları daha sık denetlemesini
talep ediyor.
Buna karşılık emlak sektörü:
* Daha fazla düzenlemenin yeni inşaatları azaltacağını
* Bunun da konut krizini daha da büyüteceğini
savunuyor.
Konut açığı büyüyor
Verilere göre:
* 2025’te yaklaşık 32’200 yeni konut yapıldı
* Aynı dönemde nüfus 73’000 kişi arttı
Bu da arzın talebin gerisinde kaldığını gösteriyor.
Sonuç
İsviçre’de konut piyasası giderek ikiye bölünmüş durumda:
Eski kiracılar daha düşük kira ile avantajlı
Yeni kiracılar ise giderek daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya
Uzmanlara göre, bu soruna kısa vadede net bir çözüm görünmüyor ve tartışmalar önümüzdeki dönemde daha da sertleşecek.