LAUSANNE – Vaud Kantonu’nda gelir ve servet vergilerinin yüzde 12 azaltılmasını öngören “Herkes için vergi indirimi” adlı halk girişimi, 27 Eylül 2026’da sandığa sunulacak. Kabul edilmesi halinde yeni düzenleme 2027 vergi döneminden itibaren yürürlüğe girecek.
Kantonda 2027 yılı için gelir vergisinde yüzde 7 oranında indirim yapılması daha önce kararlaştırılmıştı. Girişim, bu oranı yüzde 12’ye çıkarmayı ve servet vergisinde de aynı oranda indirim uygulanmasını talep ediyor.
Yıllık gelir kaybı 272 milyon frank
Vaud yönetiminin resmî hesaplamasına göre girişimin kabul edilmesi, daha önce kararlaştırılan indirimlere ek olarak kantonun vergi gelirlerinde yılda 272 milyon franklık azalmaya yol açacak.
Vaud hükümeti ve kanton parlamentosu, mali dengelerin bozulabileceği ve tasarruf önlemlerinin kamu hizmetlerini etkileyebileceği gerekçesiyle girişimin reddedilmesini tavsiye ediyor. Kantonun 2026 bütçesinde, rezervlerin kullanılmasına rağmen 297 milyon frank açık öngörülüyor.
Bendahan’dan kamu hizmetleri vurgusu
Ekonomist ve Sosyal Demokrat Parti Ulusal Konsey Üyesi Samuel Bendahan, Watson’da yayımlanan görüş yazısında, vergi indiriminin yüksek gelir ve servet sahiplerine frank olarak daha fazla kazanç sağlayacağını savundu.
Bendahan’ın hesaplamasına göre, 100 milyon frank vergiye tabi serveti bulunan yüksek gelirli bir kişinin yalnızca servet vergisinden sağlayacağı yıllık kazanç 50 bin frankı aşabilecek. Daha az vergi ödeyen orta ve düşük gelirli hanelerin kazancının ise sınırlı kalacağı ifade edildi.
Bendahan, vergi gelirindeki 272 milyon franklık düşüşün Vaud Kanton Polisi’nin yıllık brüt bütçesinden daha büyük bir tutara karşılık geldiğini belirtti. Bu meblağın yaklaşık 1.800 tam zamanlı öğretmen veya CHUV bünyesinde yaklaşık 1.900 tam zamanlı çalışanın yıllık maliyetine denk geldiğini hesapladı.
Söz konusu karşılaştırmaların ilan edilmiş kesintiler olmadığına dikkat çeken Bendahan, rakamların gelir kaybının büyüklüğünü göstermek amacıyla kullanıldığını vurguladı.
Sağlık sigortası desteği tartışması
Bendahan’ın değerlendirmesine göre 272 milyon franklık kaybın tamamen sağlık sigortası primi yardımlarına yansıtılması halinde, destek alan yaklaşık 224 bin kişinin cebinden ayda ortalama 100 frank daha fazla çıkması gerekebilir. Dört kişilik ve tüm üyeleri destek alan bir aile için bu tutarın aylık 400 frankı aşabileceği öne sürüldü.
Vergi indiriminin okul, sağlık, polis, çocuk bakım hizmetleri ve düşük gelirli ailelere sağlanan yardımlar üzerinde baskı oluşturabileceğini savunan Bendahan, orta sınıfın vergiden elde edeceği kazancın azalan hizmetler nedeniyle geri alınabileceğini ileri sürdü.
Destekleyenler ne diyor?
Girişim komitesi ise Vaud’daki vergi yükünün diğer bazı kantonlara göre yüksek olduğunu ve indirimin bütün vergi mükelleflerine alım gücü kazandıracağını savunuyor.
Destekleyenlere göre vatandaşların elinde kalacak para yerel işletmelere, tüketime ve kanton ekonomisine katkı sağlayacak. Girişimin ayrıca kanton yönetimini harcamalarını daha sıkı kontrol etmeye yönelteceği belirtiliyor.
Vaud halkı, vergi indiriminin sağlayacağı bireysel kazanç ile kanton bütçesinde oluşturacağı gelir kaybı arasında tercihini 27 Eylül’de yapacak.