ZÜRİH – Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) yayımladığı yeni rapor, dünyanın en zengin ülkelerinde dahi çocukların eşit fırsatlara sahip olmadığını ortaya koydu. Rapora göre İsviçre, genel refah düzeyi yüksek olmasına rağmen çocukların eğitim, sağlık ve yaşam memnuniyeti alanlarında ailelerinin gelir düzeyinden önemli ölçüde etkilendiği ülkeler arasında yer alıyor.
UNICEF’in 44 yüksek gelirli ülkeyi kapsayan araştırmasında çocuk refahı üç ana başlık altında incelendi: fiziksel sağlık, ruh sağlığı ve temel beceriler. Sonuçlar, gelir eşitsizliğinin çocukların geleceği üzerinde belirleyici rol oynadığını açıkça gösterdi.
Zenginlik Artıyor, Ancak Herkes Eşit Pay Alamıyor
Rapora göre dünyanın en zengin ülkeleri ekonomik olarak büyümeye devam ediyor. Ancak bu büyümeden elde edilen refah, toplumun tüm kesimlerine eşit şekilde yansımıyor.
Gelir dağılımının daha dengeli olduğu ülkelerde çocukların sağlık, eğitim ve genel yaşam koşullarının daha iyi olduğu görülürken, gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkelerde çocukların fırsatlara erişimi ciddi şekilde kısıtlanıyor.
En eşit ülkelerde bile en zengin yüzde 20’lik kesimin gelirleri, en yoksul yüzde 20’nin yaklaşık 3,5 katı düzeyinde. Eşitsizliğin en yüksek olduğu ülkelerde ise bu fark yedi kata kadar çıkıyor.
Sağlıkta da Büyük Uçurum Var
UNICEF raporuna göre varlıklı ailelerden gelen çocukların yüzde 73’ü fiziksel sağlıklarını “çok iyi” olarak değerlendirirken, en düşük gelir grubundaki çocuklarda bu oran yüzde 58’de kalıyor.
Düşük gelirli ailelerin çocuklarında:
* Aşırı kilo riski daha yüksek,
* Sağlıklı beslenme imkânı daha sınırlı,
* Düzenli sağlık hizmetlerine erişim daha zor.
Ayrıca gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülkelerde çocuk ölüm oranlarının da daha yüksek olduğu belirtildi.
Yoksul Çocuklar Daha Az Mutlu
Yaşam memnuniyeti açısından da önemli farklar gözleniyor. Maddi açıdan dezavantajlı ailelerden gelen çocukların yalnızca yüzde 67’si yaşamından memnun olduğunu belirtirken, en yüksek gelir grubundaki çocuklarda bu oran yüzde 77’ye ulaşıyor.
Bu veriler, ekonomik durumun çocukların psikolojik iyi oluşu üzerinde de doğrudan etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Eğitimde İsviçre İçin Alarm Zilleri
Araştırmada en dikkat çekici bulgulardan biri eğitim alanında ortaya çıktı.
Gelir düzeyi en yüksek ailelerden gelen gençlerin yüzde 83’ü matematik ve okuma gibi temel becerilerde yeterli seviyeye ulaşırken, düşük gelirli ailelerden gelen gençlerde bu oran yalnızca yüzde 42 olarak ölçüldü.
İsviçre’de ise zengin ve yoksul ailelerin çocukları arasındaki eğitim farkı yüzde 45’e ulaştı. Bu oran, İsviçre’yi eğitimde eşitsizliğin en belirgin olduğu ülkeler arasına taşıdı.
UNICEF: “Sosyal Köken Hâlâ Belirleyici”
UNICEF İsviçre ve Lihtenştayn Çocuk Hakları ve Politika Uzmanı Désirée Zaugg, verilerin İsviçre açısından önemli bir gerçeği ortaya koyduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“İsviçre’de çocukların sahip olduğu fırsatlar, büyük ölçüde ailelerinin sosyal ve ekonomik geçmişine bağlı.”
Zaugg’a göre İsviçre’nin sosyal güvenlik sistemi aşırı yoksulluğa karşı önemli bir koruma sağlıyor. Ancak eşitsiz başlangıç koşullarını tamamen ortadan kaldırmaya yetmiyor.
Son On Yılda Durum Kötüleşti
UNICEF raporu, İsviçre’de son 10 yılda hem çocuk yoksulluğunun hem de gelir eşitsizliğinin yüzde 10’dan fazla arttığını ortaya koydu.
Bu artış, İsviçre’yi OECD ülkeleri arasında eşitsizliğin en hızlı arttığı ülkelerden biri hâline getirdi.
Uzmanlardan Çağrı: Her Çocuk İçin Eşit Fırsat
UNICEF, çocukların sosyal kökenlerinden bağımsız olarak eşit fırsatlara sahip olabilmesi için eğitim, sağlık ve sosyal destek alanlarında daha güçlü politikalar geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Rapora göre bir ülkenin zenginliği tek başına yeterli değil; önemli olan bu refahın çocuklara adil şekilde yansıtılması.
İsviçre örneği, yüksek yaşam standardının fırsat eşitliğini garanti etmediğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Çocukların geleceğini belirleyen en önemli unsurun hâlâ ailelerinin gelir düzeyi olması, uzmanlar tarafından üzerinde dikkatle durulması gereken bir sorun olarak değerlendiriliyor.