ZÜRİH – İsviçre’de taksicilik sektörünü kökten değiştirebilecek yeni bir dönem yaklaşıyor. Uber’in ardından Google’ın çatı şirketi Alphabet bünyesindeki Waymo da Zürih’te sürücüsüz taksi hizmeti sunmaya hazırlanıyor.
Watson’ın aktardığı ve ilk olarak NZZ am Sonntag tarafından duyurulan bilgilere göre Waymo, Zürih’te bir şube kurdu. Şirket henüz hizmete başlayacağı tarihi açıklamadı.
Uber ise haziran ayında ilk sürücüsüz taksilerini 2026 yılı içerisinde Zürih yollarına çıkarmayı planladığını açıklamıştı. Uber’in kullanacağı otonom sürüş teknolojisinin Çinli WeRide tarafından sağlanması, araç filosunun yönetimini ise İsviçreli Rydera’nın üstlenmesi öngörülüyor.
Araştırmadan dikkat çeken sonuç
Robot taksilerin yaygınlaşmasıyla sürücüsüz araçların şehir trafiğini rahatlatabileceği düşünülse de ABD’den gelen yeni bir araştırma bunun tam tersinin yaşanabileceğine işaret ediyor.
Open Plans ve New York Şehir Üniversitesi bünyesindeki bir enstitünün çalışmasında, Kaliforniya’da kullanılan robot taksilerin verileri incelendi.
Araştırmaya göre geleneksel taksiler New York’ta çalışma sürelerinin yaklaşık yüzde 33’ünü yolcusuz geçirirken, Waymo’nun Kaliforniya’daki sürücüsüz araçlarında bu oran yüzde 41,6’ya ulaşıyor.
Robot taksilerin yolcu olmadan daha fazla kilometre yapması, yollardaki araç yoğunluğunu artırabilecek temel risklerden biri olarak gösteriliyor.
Yolcu yok ama araç trafikte
Sürücüsüz taksilerin bir sonraki müşteriyi almak veya uygun bir bekleme noktası bulmak amacıyla boş şekilde dolaşması trafik açısından sorun oluşturabiliyor.
Araştırmacılara göre yolcusuz yapılan her kilometre, herhangi bir kişiyi taşımamasına rağmen trafik yoğunluğuna ve emisyona katkıda bulunuyor ve kaza riskini de beraberinde getiriyor.
Özellikle park alanlarının sınırlı olduğu büyük şehirlerde robot taksilerin bekleyebilecekleri yer bulamadıklarında yollarda dolaşmaya devam etmesi riski bulunuyor.
Araştırmanın sonuçlarının Zürih veya diğer İsviçre şehirlerine birebir uygulanamayacağı da özellikle belirtiliyor. Şehirlerin nüfus yoğunluğu ve ulaşım altyapıları birbirinden önemli ölçüde farklılık gösteriyor.
İsviçre’de sürücüsüz araçlar zaten test ediliyor
İsviçre’de robot taksilere yönelik çalışmalar yalnızca Uber ve Waymo ile sınırlı değil.
Zürih’in Furttal bölgesindeki Iamo projesinde Nissan araçlarıyla otonom taksi denemeleri yürütülüyor. Projede İsviçre Ulaşım Laboratuvarı, SBB ile Zürih ve Aargau kantonları yer alıyor.
PostBus’ın Amigo projesinde ise 25 sürücüsüz aracın kullanılması planlanıyor. Düzenli hizmetin 2027’de başlaması hedefleniyor.
İsviçre’de Mart 2025’te yürürlüğe giren düzenlemeler, sürücüsüz araçların belirli şartlar altında trafikte kullanılmasının yasal zeminini oluşturdu. Yetkililer tarafından onaylanan güzergâhlarda araçların içinde sürücü bulunmadan hareket etmesine izin verilebiliyor. Ancak araçların merkezi bir kontrol noktası tarafından izlenmesi gerekiyor.
İlk yolcular robot taksiyi denedi
Furttal’daki Iamo projesinde yolcular kısa süre önce sürücüsüz taksileri test etmeye başladı. Otelfingen’de gerçekleştirilen denemede araç; yerleşim yolları, ana yollar, kavşaklar ve yol çalışmalarının bulunduğu güzergâhlardan geçti.
Araç telefon uygulaması üzerinden çağrılabiliyor ve konumu ekrandan takip edilebiliyor. Yolculuğun başlaması için araç içindeki tabletten onay verilmesi ve emniyet kemerinin takılması gerekiyor.
Test sırasında şerit değiştirme, park alanlarında ilerleme ve bir şantiyedeki manevrada bazı küçük aksaklıklar gözlense de yolculuğun genel olarak sorunsuz tamamlandığı bildirildi.
Şimdilik sınırlı kapsamda yürütülen denemelerde araçların içerisinde güvenlik görevlisi bulunuyor.
Robot taksilerin İsviçre şehirlerinde yaygınlaşması halinde ise asıl tartışma teknolojinin çalışıp çalışmayacağından çok, zaten yoğun olan şehir trafiğine nasıl etki edeceği üzerinde yoğunlaşacak.