ZÜRİH- İsviçre’de uzmanlar, sosyal medyada hızla yayılan sağlık tavsiyelerinin önemli bir bölümünün bilimsel temele dayanmadığını ve ciddi sağlık riskleri doğurabileceğini belirterek vatandaşları uyardı.
Viral Sağlık Efsaneleri Alarm Veriyor
Sosyal medya platformlarında paylaşılan sağlık içerikleri, her geçen gün daha fazla kişiye ulaşıyor. Ancak uzmanlara göre bu içeriklerin büyük bir kısmı ya yanlış, ya eksik ya da tamamen uydurma. Güneş kremi kullanmanın gereksiz olduğu iddiasından, kanserin yıllar öncesinden “kesin belirtilerle” anlaşılabileceğine kadar birçok iddia bilimsel gerçeklerle örtüşmüyor.
Hatta bazı paylaşımlarda bulaşık makinesi tabletlerinin “şifa” olarak önerilmesi gibi son derece tehlikeli tavsiyeler dahi yer alıyor. Birçok kullanıcı bu tür iddiaları fark edip ciddiye almasa da, uzmanlar herkesin aynı bilinç düzeyinde olmadığını vurguluyor.
“Kesin Çözüm” Vaatleri En Büyük Alarm İşareti
Careum Vakfı Sağlık Okuryazarlığı Merkezi Direktörü Saskia De Gani, sosyal medyada paylaşılan sağlık içeriklerinin büyük bir dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. De Gani’ye göre özellikle abartılı görsellerle sunulan, kesin sonuç vaat eden ve mevcut tıp otoritelerini küçümseyen içerikler ciddi birer uyarı işareti.
Uzmanlar, tıpta “herkes için geçerli kesin çözümler” olamayacağını hatırlatıyor. Ayrıca bir ürünün ya da yöntemin aşırı övgüyle pazarlanması, arkasında ticari bir amaç olabileceğine işaret ediyor.
Herkes Dolandırıcı Değil, Ama Sonuçlar Tehlikeli
Yanlış sağlık bilgileri her zaman bilinçli bir dolandırıcılığın ürünü olmayabiliyor. Bazı kişiler, kendilerinde işe yaradığını düşündükleri yöntemleri iyi niyetle paylaşabiliyor. Ancak bu durum, özellikle sağlık alanında ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
Uzmanlara göre algoritmalar, kullanıcıların yaşına ve ilgi alanlarına göre bu içerikleri daha da görünür hâle getiriyor. Örneğin belirli bir yaştan sonra erkek kullanıcıların karşısına sıklıkla saç dökülmesiyle ilgili “mucize çözümler” çıkıyor.
Sağlıkta Yanlış Bilgi Sistemi de Zorluyor
Yanlış sağlık tavsiyeleri yalnızca bireyler için değil, sağlık sistemi için de sorun oluşturuyor. Uzmanlara göre bu tür içerikler, insanların doktor tavsiyelerine güvenini sarsabiliyor, gereksiz paniklere yol açabiliyor ve zaten yoğun olan sağlık sistemini daha da zorluyor.
Bazı durumlarda ise risk çok daha büyük. Örneğin dezenfektan içmenin önerilmesi gibi tavsiyeler, doğrudan hayati tehlike oluşturabiliyor.
Neden Bu Kadar Kolay Etkileniyoruz?
Uzmanlar, sağlıklı ve uzun bir yaşam isteğinin insanları bu tür içeriklere karşı daha savunmasız hâle getirdiğini belirtiyor. Sağlık ve uzun yaşam konularının günümüzde birer “trend” hâline gelmesi, yanlış bilgi yayan içeriklerin de daha kolay yayılmasına zemin hazırlıyor.
Bu nedenle vatandaşlara, internette karşılaştıkları sağlık tavsiyelerini mutlaka farklı ve güvenilir kaynaklardan kontrol etmeleri, şüphe durumunda sağlık profesyonellerine danışmaları öneriliyor.
Kaynak: SRF