BERN – 21 Aralık 2025 – İsviçre’de son yıllarda sıkça dile getirilen nitelikli iş gücü eksikliği artık gündemden düşmüş durumda. Restoran kapılarındaki “personel bulunamadığı için kapalıyız” ilanları kaybolurken, bunun yerini işten çıkarma haberleri aldı. Özel sektörde art arda gelen bu açıklamalar, işsizlik oranlarının yükselmesine yol açıyor.
Son haftalarda birçok büyük şirket personel azaltımına gittiğini duyurdu. Buna göre;
• Selecta 80,
• Dertour Suisse / Hotelplan 250,
• Novartis 550,
• SRG 900,
• yeni birleşen Helvetia Baloise ise İsviçre’de 1.800’e kadar istihdamı azaltmayı planlıyor.
Böylece İsviçre iş piyasasında uzun süredir devam eden istihdam artışı gözle görülür biçimde yavaşlamış durumda.
“Gerileme Üç Yıl Önce Başladı”
ETH Zürih’e bağlı KOF’ta görev yapan iş gücü piyasası ekonomisti Michael Siegenthaler’e göre, mevcut tablo ani bir kriz değil. Siegenthaler, istihdamdaki bozulmanın yaklaşık üç yıl önce başladığını ve o tarihten bu yana göstergelerin kademeli olarak kötüleştiğini ifade ediyor.
İlk etapta sanayi sektörünü etkileyen bu düşüş, daha sonra IT, iletişim ve ticaret gibi hizmet sektörlerine de yansıdı.
Devlet İstihdamı Artıyor
Özel sektördeki daralmaya rağmen, toplam istihdam rakamlarının hâlâ artıyor görünmesinin nedeni ise kamu sektörü. UBS Başekonomisti Daniel Kalt’a göre, özel sektördeki kayıplar devlet ve yarı kamusal kurumlarda (hastaneler, okullar vb.) yaratılan yeni istihdamla telafi ediliyor.
Kalt’ın değerlendirmesi dikkat çekici:
“İsviçre’de şu anda neredeyse sadece devlet büyüyor.”
Resesyon Yok, Ama Soğuma Var
Uzmanlara göre bu tablo bir iş piyasası resesyonu anlamına gelmiyor. Daniel Kalt, ekonomik büyümenin zayıf seyrettiğini ancak klasik bir durgunluk beklemediklerini belirtiyor. KOF ekonomisti Siegenthaler de durumu, aşırı ısınmış bir dönemin ardından gelen soğuma olarak tanımlıyor.
Tahminlere göre işsizlik oranı 2026 ortasına kadar yükselmeye devam edecek, ardından dengelenmesi bekleniyor.
2026 İçin İşsizlik Tahminleri
• SECO ve KOF, 2026 yılı için yüzde 3,1’lik resmi işsizlik oranı öngörüyor.
• Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) metoduna göre ise işsizlik oranının yüzde 5’e kadar çıkması bekleniyor.
Siegenthaler’e göre bu oranlar, tarihsel karşılaştırmada ortalamanın üzerinde.
Sorunun Kaynağı: Avrupa
UBS Başekonomisti Kalt’a göre İsviçre ekonomisinin en büyük sorunu ABD değil, Avrupa’daki zayıflık. Özellikle Almanya’da sekiz yıldır süren durgunluk, İsviçre ihracat sektörünü olumsuz etkiliyor.
“Avrupa’daki durgunluk, İsviçreli şirketler için Donald Trump’ın gümrük politikalarından çok daha büyük bir sorun,” diyen Kalt, ticaret savaşlarının mevcut durumu hızlandırdığını ifade ediyor.
Tüketici Güveni de Düşüyor
İş gücü piyasasındaki bu gelişmeler, tüketici güvenine de yansımış durumda. Federal hükümetin düzenli yaptığı anketlere göre, **ovid sonrası dönemde güçlü olan iş güvencesi algısı, son bir yıldır belirgin şekilde geriliyor. Bu da genel tüketici güveninin düşmesindeki başlıca nedenlerden biri olarak gösteriliyor.
Kaynak: Aargauer Zeitung