Haber: Zafer Atamer
İSVİÇRE – İsviçre’nin en büyük perakende gruplarından Migros’un çevrim içi satış birimi Migros Online, çalışanlara yönelik iş koşulları nedeniyle eleştirilerin odağına girdi. Watson.ch tarafından yayımlanan araştırma dosyasına göre, iki ayrı kantonda iş müfettişlikleri Migros Online’a yönelik denetimler gerçekleştirdi ve eksiklikler tespit edilerek resmî süreçler başlatıldı. Aynı zamanda çalışanlar ve sendika Unia, şirketin uyguladığı prim (bonus) sistemi hakkında ciddi eleştiriler dile getiriyor.
Migros Online, 1997 yılında “LeShop.ch” adıyla kuruldu. Migros’un 2004’ten itibaren aşamalı olarak devraldığı şirketin merkezi Vaud kantonundaki Ecublens’te bulunuyor. Ecublens, Bremgarten, Pratteln ve Cheseaux-sur-Lausanne’da dört lojistik merkezi bulunan Migros Online, 2024 yılında yaklaşık 700 çalışanıyla 365 milyon İsviçre frangı ciro elde etti. Regensdorf’ta yeni bir lojistik merkezinin 2026’da faaliyete geçmesi planlanıyor.
İş müfettişlikleri eksikler tespit etti
Watson’un haberine göre, Migros Online’ın özellikle Pratteln (BL) lojistik merkezinde çalışan çok sayıda mevcut ve eski personel, iş koşullarının ağır olduğu gerekçesiyle şikâyette bulundu. Çalışanlar, günlük iş akışında 31 kiloya varan kasaları taşımak zorunda kaldıklarını, bunun da yasal sınırların üzerinde olduğunu ifade etti.
Bu şikâyetler üzerine Basel-Landschaft Kanton İş Müfettişliği, 27 Eylül 2024’te Pratteln’de bir denetim gerçekleştirdi ve “çok sayıda ihlal” tespit etti. Benzer şekilde Aargau Kantonu da iş güvenliği sistemindeki eksiklikler nedeniyle ayrı bir süreç başlattı. Yetkililer, devam eden soruşturmalara atıf yaparak detay paylaşmadı ancak Migros Online’a çeşitli iyileştirme yükümlülükleri getirildiğini doğruladı. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda cezai yaptırımların gündeme gelebileceği belirtildi.
Migros ise yetkililerin taleplerinin uygulandığını açıkladı. Şirket, taşıma yükünü azaltmak amacıyla lojistik sistemlerde değişiklik yapıldığını ve kasaların artık taşınmak yerine itildiğini bildirdi. Bazı çalışanlar bu iyileştirmeleri doğrularken, sorunların tamamen çözülmediğini belirtiyor.
Tartışmalı prim (bonus) sistemi
Haberde öne çıkan bir diğer konu ise Migros Online’ın performansa dayalı prim sistemi oldu. Tam zamanlı çalışanların aylık maaşı 13 maaş üzerinden yaklaşık 4.400 İsviçre frangı seviyesinde bulunuyor. Bunun üzerine, performansa bağlı olarak aylık birkaç yüz franklık prim kazanılabiliyor.
Ancak çalışanların aktardığına göre, hastalık veya iş kazası durumunda prim tamamen ya da kısmen kesiliyor. Bir haftalık hastalık halinde prim tamamen iptal ediliyor. Bu durumun, çalışanları hasta oldukları halde işe gelmeye zorladığı belirtiliyor. Bazı çalışanlar, primin aile bütçesi açısından hayati önemde olduğunu ve bu nedenle hastalık izni kullanmaktan kaçındıklarını ifade ediyor.
Prim hesaplamasının departmanlara göre değiştiği, bazı bölümlerde hız ve tarama sayısının, bazı bölümlerde ise hata oranının belirleyici olduğu belirtiliyor. Çalışanlar, birkaç saniyelik duraksamalarda bile uyarı aldıklarını ve prim kaybı yaşadıklarını dile getiriyor.
Unia devrede, Migros mesafeli
Sendika Unia, Migros Online’daki koşulların uzun süredir kendilerine iletildiğini ve çalışanların büyük bölümünün sendikayı yetkilendirdiğini açıkladı. Unia, çalışanlarla görüşmeler yürütüldüğünü ve atılacak adımların değerlendirildiğini belirtti.
Migros ise Unia’yı resmî sosyal taraf olarak tanımadığını ve ek görüşmelere gerek olmadığını ifade etti. Şirket, prim sisteminin Migros’un asgari ücretinin üzerinde bir ek ödeme olduğunu savundu. Migros’a göre, hastalık veya kaza nedeniyle çalışamayan personel performans hedeflerine katkı sağlayamadığı için prim alamıyor. Şirket ayrıca, prim olmasa bile ödenen maaşın aylık en az 4.200 İsviçre frangı olduğunu vurguladı.
Buna karşın bazı çalışanlar, prim olmadan geçinmenin zor olduğunu ve mevcut sistemin ciddi baskı yarattığını ifade ediyor.