Avrupa’nın birçok bölgesi son dönemde ciddi bir kuraklıkla karşı karşıya. Özellikle Orta ve Doğu Avrupa’da toprak neminin azalması ve nehirlerdeki su seviyelerinin düşmesi, tarımdan enerji üretimine, taşımacılıktan su kaynaklarına kadar çok sayıda alanı etkiliyor.
Kuraklığın yalnızca İsviçre veya Akdeniz çevresindeki ülkelerle sınırlı olmadığı belirtiliyor. Güney İskandinavya’da da normalin altında yağışlar görülürken, Norveç’in bazı bölgelerinde yangın riskinin artması nedeniyle ateş yakma yasakları uygulanıyor.
SICAKLIK ARTTIKÇA KURAKLIK DERİNLEŞİYOR
Uzmanlara göre sorunun temelinde yalnızca yağışların azalması bulunmuyor. Yüksek sıcaklıklar, atmosferdeki buharlaşmayı artırarak toprağın daha hızlı nem kaybetmesine yol açıyor.
Hava sıcaklığının yükselmesiyle birlikte bitkilerin su ihtiyacı da artıyor. Kuruyan toprak ise daha az su buharlaştırabildiği için doğal serinleme etkisi zayıflıyor. Böylece sıcaklıkların daha da yükselmesine yol açan bir döngü ortaya çıkıyor.
ETH Zürih ve WSL bünyesinde görev yapan hidrolog ve iklim etkileri uzmanı Manuela Brunner, özellikle Orta ve Doğu Avrupa’daki kuraklığın dikkat çekici boyutlara ulaştığını belirtiyor.
TARIM VE NEHİRLER BASKI ALTINDA
Kuraklığın en önemli etkilerinden biri tarım sektöründe görülüyor. Bitkilerin kritik büyüme dönemlerinde yeterli suya ulaşamaması, verim kayıplarına ve dolayısıyla gıda fiyatlarında artış riskine neden olabilir.
Düşen nehir seviyeleri de Avrupa ekonomisini doğrudan etkiliyor. Nehir taşımacılığının zorlaşması, özellikle önemli ticaret güzergâhlarında yük taşımacılığını sekteye uğratabilir. Su seviyelerindeki düşüş, hidroelektrik enerji üretimi üzerinde de baskı oluşturuyor.
Kuruyan bitki örtüsü ise orman ve arazi yangınları riskini artırıyor.
AVRUPA AYNI ANDA HEM KURAKLIK HEM SELLE KARŞILAŞABİLİR
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer nokta ise iklim değişikliğinin yalnızca kuraklığı artırmaması.
Daha sıcak bir atmosfer, kısa süre içinde çok daha yoğun yağışların meydana gelmesine de zemin hazırlayabiliyor. Bu nedenle Avrupa bir yandan uzun süreli kuraklıklarla mücadele ederken diğer yandan ani ve şiddetli yağışların yol açabileceği sel ve taşkınlarla karşı karşıya kalabilir.
Üstelik kısa süre içinde düşen aşırı miktardaki yağış, kurumuş toprağın tamamı tarafından emilemeyebiliyor. Suyun önemli bir bölümü yüzeyden akarak sel riskini artırabiliyor.
SUYUN YÖNETİMİ KRİTİK HALE GELİYOR
Uzmanlara göre Avrupa’nın gelecekte yalnızca “Yeterli su var mı?” sorusuna değil, “Su ne zaman, nerede ve hangi koşullarda mevcut olacak?” sorusuna da yanıt vermesi gerekecek.
Çözümün önemli bir bölümünü su tüketiminin azaltılması oluşturuyor. Tarım, sanayi ve hanelerin değişen iklim koşullarına göre su kullanımını yeniden düzenlemesi gerekiyor.
Uzmanlar, Avrupa’nın önümüzdeki yıllarda daha uzun kurak dönemlere ve aynı zamanda daha şiddetli yağışlara hazırlıklı olması gerektiği konusunda uyarıyor.
Kaynak: Nau.ch