Ancak ilacın kritik patentlerinden birinin 2028’de sona erecek olması, özellikle Luzern açısından geleceğe yönelik soru işaretleri yaratıyor.
LUZERN – Amerikan ilaç şirketi MSD’nin dünya çapındaki en önemli ürünlerinden biri olan kanser ilacı Keytruda, yalnızca şirketin kasasını değil, İsviçre’nin vergi gelirlerini de önemli ölçüde destekliyor. Ancak bu güçlü gelir kaynağının önümüzdeki yıllarda aynı seviyede devam edip etmeyeceği tartışılıyor.
Watson’ın haberine göre, MSD geçen yıl 65 milyar doların üzerinde gelir elde ederken bunun yaklaşık yarısı, birçok kanser türünün tedavisinde kullanılan Keytruda’dan sağlandı. Şirketin net kârı ise yaklaşık 18 milyar dolar olarak gerçekleşti.
İsviçre açısından dikkat çeken rakam ise şirketin ödediği vergiler. Watson’ın MSD’nin yıllık raporuna dayandırdığı bilgilere göre şirket, 2025 yılında İsviçre’de yaklaşık 2,1 milyar dolar, yani yaklaşık 1,7 milyar İsviçre frangı kurumlar vergisi ödedi.
İsviçre’de 1.300’den fazla çalışan
MSD, İsviçre’de 1963 yılından bu yana faaliyet gösteriyor ve ülkede 1.300’den fazla kişiyi istihdam ediyor.
Şirket, Mayıs ayında Luzern’deki Rösslimatt bölgesinde yeni İsviçre merkezini açtı. Yaklaşık 750 kişinin çalıştığı merkezden ABD dışındaki uluslararası pazarlara yönelik çeşitli faaliyetler yönetiliyor.
Zürih Havalimanı çevresindeki tesiste veri analizi ve satış gibi alanlarda yaklaşık 250 kişi görev yaparken, Luzern kantonundaki Schachen tesisinde ise 300’ün üzerinde çalışan biyoteknolojik aktif maddelerin geliştirilmesi, üretimi ve analizi ile klinik araştırmalara yönelik çalışmalar yürütüyor.
Schachen tesisinin Keytruda’nın geliştirilmesinde de rol oynadığı ve ilacın aktif farmasötik bileşeninin bir dönem burada üretildiği belirtiliyor.
Keytruda’ya büyük bağımlılık
Keytruda’nın 2014 yılında piyasaya çıkmasının ardından MSD’nin gelirlerinde önemli artış yaşandı. Ancak şirket açısından temel risklerden biri, ilacı koruyan önemli patentlerden birinin 2028’de sona erecek olması.
Patent korumasının sona ermesi, benzer biyolojik ilaçların pazara girmesinin önünü açabilecek ve Keytruda üzerindeki fiyat ve pazar baskısını artırabilecek.
Habere göre Basel merkezli Sandoz da Keytruda için bir biyobenzer ürün üzerinde çalışıyor.
İlaç sektöründe yüksek gelir getiren bir ürünün patent korumasının sona ermesiyle yaşanan ani gelir kaybı riski “patent uçurumu” olarak tanımlanıyor. Keytruda’nın MSD gelirlerindeki olağanüstü ağırlığı nedeniyle 2028 sonrası dönem şirket açısından yakından takip ediliyor.
Luzern için de önemli
Konu yalnızca MSD’nin gelecekteki bilançosunu ilgilendirmiyor. Şirketin İsviçre’de ödediği yüksek vergiler nedeniyle gelişmeler Luzern kantonu ve federal maliye açısından da önem taşıyor.
Watson’ın MSD’nin yıllık raporuna dayandırdığı bilgiye göre Luzern kantonu, şirkete 2032’ye kadar ek kantonal vergi avantajları sağlıyor.
Luzern Maliye Direktörü Reto Wyss ise şirketin gelecekteki vergi katkısı ve kantonun uzun vadeli stratejisine ilişkin ayrıntılı sorulara vergi gizliliğini gerekçe göstererek yanıt vermedi.
Wyss, MSD’nin Luzern’deki yeni merkezinin açılışında şirketin nitelikli istihdam yarattığını, bölgeye uluslararası bağlantılar kazandırdığını ve kantonun ekonomik gücüne önemli katkıda bulunduğunu belirtmişti.
Şimdi gözler 2028 sonrasına çevrilmiş durumda. MSD’nin Keytruda’nın patent korumasındaki değişimin yaratacağı gelir baskısını yeni ilaçlarla ne ölçüde telafi edebileceği, yalnızca şirket açısından değil, İsviçre’nin elde ettiği vergi gelirlerinin geleceği açısından da önem taşıyor.