BERN – İsviçre federal yönetiminin binlerce dizüstü ve masaüstü bilgisayarın yanı sıra monitör satın almasını öngören büyük teknoloji ihalesi, ulusal güvenlik tartışmalarını beraberinde getirdi.
İhalede Çin merkezli Lenovo’nun sözleşmeyi alma ihtimalinin yüksek olduğu belirtiliyor. Ancak ihale henüz kesinleşmiş değil. Rakip şirketlerden birinin süreçten çıkarılmasına karşı hukuki girişimde bulunduğu, itirazın reddedilmesi halinde Lenovo’nun şansının artacağı kaydediliyor.
İstihbarat servisinden Çin uyarısı
NZZ am Sonntag’ın aktardığına göre İsviçre Federal İstihbarat Servisi (NDB) Başkanı Serge Bavaud, yaz aylarında yaptığı bir değerlendirmede Çinli teknoloji şirketleriyle ilgili risklere değinirken Lenovo’nun adını da açıkça dile getirdi.
Bavaud’nun, Çinli şirketlerin ülke yasaları gereğince Çin istihbarat birimleriyle iş birliği yapmak zorunda kalabileceğine dikkat çektiği bildirildi. NDB ise konuyla ilgili açıklamasında, Çin veya başka ülkeler menşeli teknolojilerin kullanılıp kullanılmaması konusunda doğrudan tavsiyede bulunmadığını belirtti.
İsviçre istihbarat servisi daha önce de Çin’in teknoloji alanındaki etkisi, bilgi toplama faaliyetleri ve ekonomik bağımlılıklardan kaynaklanabilecek güvenlik risklerine dikkat çekmişti. (watson.ch)
Bavaud, haziran ayında Çin’de üretilen otomobillerle ilgili de uyarıda bulunmuş, internete bağlı yeni nesil araçları “tekerlekli akıllı telefonlara” benzetmişti. Araçların kaydettiği konuşmalar ve diğer verilere Çinli makamların erişebileceği endişesini dile getirmişti.
“Güvenlik açısından dikkatsiz bir karar olur”
Çin konusunda araştırmalar yapan tarihçi Ariane Knüsel, federal yönetimin bu ölçekteki bir siparişi Lenovo’ya vermesinin güvenlik politikası bakımından dikkatsiz bir karar olacağını savundu.
Batılı hükümetler ile istihbarat servislerinin yıllardır Çinli teknoloji şirketleriyle bağlantılı riskler konusunda uyarıda bulunduğunu belirten Knüsel, kamu görevlileri ve milletvekillerinin Çin menşeli bilgisayar ve telefonları mesleki ya da özel amaçlarla kullanmaması gerektiğini ileri sürdü.
Siyasetçiler ikiye bölündü
Tartışma İsviçre siyasetinde de farklı görüşlerin ortaya çıkmasına yol açtı. Sosyal Demokrat Parti Başkan Yardımcısı ve Ulusal Meclis Üyesi Jon Pult, federal teknoloji ihalelerinde daha dikkatli davranılması gerektiğini söyledi.
Pult, Çin’le bağlantılı risklerin bilindiğini ve federal yönetimin bunlardan kaçınması gerektiğini belirtirken, Donald Trump döneminden sonra Amerikan teknoloji şirketlerinin de güvenlik bakımından bütünüyle risksiz sayılamayacağını ifade etti.
İsviçre Halk Partisi Ulusal Meclis Üyesi Franz Grüter ise Çinli şirketlere yönelik genel suçlamalara karşı çıktı. Kendisinin de memnun bir Lenovo kullanıcısı olduğunu belirten Grüter, yapılan uyarıları abartılı bulduğunu söyledi.
Sözleşme 2030’lu yıllara kadar sürecek
Söz konusu federal sözleşmenin yalnızca bilgisayar ve monitör alımını değil, cihazların teknik desteği ile gerekli yazılımları da kapsadığı belirtiliyor. Anlaşmanın 2030’lu yılların ortalarına kadar yürürlükte kalması öngörülüyor.
İhalenin Lenovo’ya verilip verilmeyeceği henüz kesinlik kazanmazken süreç, İsviçre’de kamu verilerinin güvenliği, teknolojik bağımlılık ve yabancı şirketlerin devlet kurumlarında kullanılması konularını yeniden gündeme taşıdı.