BERN – İsviçre devletine 10 yıllığına borç veren yatırımcıların elde ettiği getiri, son aylarda belirgin biçimde yükseldi. Bu gelişme, İsviçre Merkez Bankasının (SNB) politika faizini yüzde sıfırda tutmasına rağmen gerçekleşti.
Watson’un haberine göre, 10 yıllık İsviçre devlet tahvillerinin getirisi İran Savaşı’nın başlamasının ardından görülen yüzde 0,18’lik yılın en düşük seviyesinden düzenli olarak yükseldi. Getiri eylül ayı sonunda yüzde 0,69 ile yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, şu anda yüzde 0,58 civarında bulunuyor.
SNB uzun vadeli getirileri doğrudan belirlemiyor
SNB, kısa vadeli borçlanma maliyetlerini politika faizi aracılığıyla etkileyebiliyor. Ancak 10 yıl vadeli devlet tahvillerinin getirisi doğrudan Merkez Bankası tarafından belirlenmiyor.
Uzun vadeli tahvillerde gelecekteki faiz beklentilerinin yanı sıra enflasyon, ekonomik büyüme, kamu maliyesinin durumu ve yatırımcı talebi de etkili oluyor. Yatırımcıların paralarını uzun süre bağlamaları karşılığında talep ettikleri ek getiri de uzun vadeli tahvil piyasasında önem taşıyor.
Lombard Odier Investment Managers’ın İsviçre Sabit Getirili Menkul Kıymetler Bölümü Başkanı Markus Thöny’ye göre İsviçre’de bu ek vade getirisi oldukça sınırlı. Thöny, çok uzun vadeli devlet tahvillerinde bile yatırımcıların üstlendikleri ek faiz riskine karşılık fazla getiri elde edemediğini belirtti.
Tahvil faizi ile getirisi aynı değil
Tahviller, devletlerin veya şirketlerin borçlanmak amacıyla çıkardığı sabit getirili menkul kıymetler olarak tanımlanıyor. Yatırımcı tahvili satın alarak devlete veya şirkete borç veriyor, karşılığında belirli aralıklarla faiz geliri elde ediyor. Vade sonunda ise tahvilin nominal değeri geri ödeniyor.
Ancak tahvilin sabit faizi ile yatırımcının gerçek getirisi her zaman aynı olmuyor. Tahviller piyasada nominal değerlerinin üzerinde veya altında alınıp satılabildiği için piyasa fiyatı ile getiri ters yönde hareket ediyor. Tahvilin fiyatı yükseldiğinde getirisi düşerken, fiyatı gerilediğinde getirisi artıyor.
Tahvilin ihraç edildiği tarihten vade sonuna kadar elde tutulması durumunda, kupon faizi ile getiri birbirine daha yakın hale geliyor.
İsviçre küresel gelişmelerden tamamen korunamıyor
İsviçre’nin kamu maliyesi ABD, Fransa ve Japonya gibi ülkelere kıyasla daha sağlam durumda. Bu nedenle İsviçre tahvillerindeki getiri artışı, devlet borçlarının sürdürülebilirliğine ilişkin ciddi endişelerden kaynaklanmıyor.
Uzman Thöny, İsviçre tahvil piyasasının uluslararası faiz hareketlerinden tamamen bağımsız olmadığını ancak ABD ve Avrupa’daki büyük piyasalara kıyasla daha sınırlı tepki verdiğini söyledi.
İsviçre’de eylül ayında enflasyon, iki yıl aradan sonra ilk kez yüzde 1’e yükseldi. Artışta enerji fiyatları etkili olurken enflasyon, SNB’nin yüzde 0 ile 2 arasındaki hedef aralığında kalmaya devam etti.
İsviçre Frangı’nın güvenli liman olarak görülmesi de piyasayı etkiliyor. Belirsizlik dönemlerinde franga yönelik talebin artması enflasyonu sınırlandırabiliyor ancak güçlü frank, ihracat yapan İsviçreli şirketler üzerinde baskı oluşturabiliyor.
ABD borçları ve yapay zekâ yatırımları piyasayı etkiliyor
Küresel tahvil getirilerindeki artışta ABD’nin büyüyen bütçe açıkları ve piyasaya sunduğu yüksek miktardaki devlet tahvilleri önemli rol oynuyor. Bunun yanında şirketlerin yapay zekâ, veri merkezleri, enerji ve altyapı yatırımları için milyarlarca dolarlık finansmana ihtiyaç duyması, uzun vadeli sermayeye yönelik talebi artırıyor.
Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonu yeniden hızlandırabileceği endişesi de yatırımcıların daha yüksek getiri istemesine neden oluyor.
Bu gelişmeler sonucunda devletler ve büyük şirketler, sınırlı miktardaki uzun vadeli sermaye için daha yoğun biçimde rekabet ediyor. İsviçre’nin güçlü kamu maliyesi tahvil piyasasını kısmen korusa da ülkedeki uzun vadeli getirilerin küresel piyasalardaki yükselişten tamamen bağımsız kalması mümkün görünmüyor.