ZÜRİCH - ABD, Artemis göreviyle Ay'a dönüşü hızlandırıyor. İsviçre'de de gelecekteki görevleri destekleyebilecek teknolojiler üzerinde çalışılıyor. Zürih ETH'deki araştırmacılar, Ay'ın iç yapısını daha detaylı incelemek istiyor. Bunun için oldukça şaşırtıcı bir teknolojiye başvuruyorlar: Hızlı internetten tanıdığımız cam fiber kablolar.Fikir şu: Bir rover (gezici araç), kilometrelerce uzunluktaki kabloları Ay yüzeyine serebilir. Bu kablolar binlerce sensör gibi davranarak, Ay depremleri veya meteorit çarpmalarından kaynaklanan en küçük titreşimleri bile kaydedebilir.
Tek bir kabloda binlerce sensör
Bu teknolojinin adı “Distributed Acoustic Sensing” (DAS) – Dağıtık Akustik Algılama. Cam fiber kablonun içinden ışık darbeleri gönderiliyor. Herhangi bir küçük hareket, ışık sinyalini değiştiriyor ve bu değişiklik ölçülebilir hale geliyor. Avantajı: Tek bir kablo, birçok ayrı ölçüm cihazının işini yapabiliyor. Kısa mesafelerde bile çok hassas veriler elde edilebiliyor.
Ay'ın iç yapısına yeni bakış açıları
Bu ölçümler sayesinde araştırmacılar, Ay'ın nasıl oluştuğunu daha iyi anlayabilecek. Lav tüpleri (magma boruları) veya olası su rezervleri de bu yöntemle tespit edilebilir.Dünya'da rüzgar ve hava koşulları ölçümleri bozabiliyor. Ay'da ise bu sorun yok: Atmosfer ve rüzgar olmadığı için kablolar basitçe yere serilse bile güvenilir şekilde ölçüm yapabilir. Hatta uzay araçlarının inişleri bile yer altı yapılarını “ultrason” gibi kullanarak görünür kılmak için kullanılabilecek titreşimler oluşturabilir.Araştırmacılar, gelecekteki Ay görevleri için büyük potansiyel görüyor. Cam fiber ağları sayesinde Ay, uzaydaki en iyi izlenen yerlerden biri haline gelebilir. Böylece günlük hayattan bildiğimiz bir teknoloji, en yakın uzay komşumuz hakkında yeni bilgiler edinmemize yardımcı olacak.