BERN – İsviçre Federal Elektrik Komisyonu (ElCom), ülkenin elektrik arz güvenliğiyle ilgili yayımladığı yeni raporda İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan jeopolitik belirsizliklerin ciddi risk oluşturduğunu açıkladı. Özellikle gaz arzındaki olası sıkıntıların Avrupa ve İsviçre elektrik piyasasını doğrudan etkileyebileceği belirtildi.
ElCom’un Çarşamba günü yayımladığı değerlendirmeye göre, geçen kış İsviçre’nin elektrik arzı genel olarak güvence altında tutuldu. Ancak Gösgen Nükleer Santrali’nin uzun süre devre dışı kalması ve hidroelektrik üretiminin önceki yıllara göre belirgin şekilde düşük olması nedeniyle ülke yoğun şekilde elektrik ithalatına bağımlı kaldı.
Rapora göre İsviçre geçen kış yaklaşık 6,8 TWh net elektrik ithal etti. Bu miktarın, ülkenin kış dönemi elektrik tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık geldiği açıklandı. Elektrik ithalatının büyük bölümü Fransa’dan sağlandı. Fransa’daki yüksek nükleer enerji üretimi sayesinde piyasada fiyatların baskılandığı belirtildi.
Bununla birlikte Mart ayından itibaren İran’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimlerin gaz fiyatlarını yeniden yükselttiği ifade edildi. Bu durumun Avrupa’daki elektrik fiyatlarına da doğrudan yansıdığı kaydedildi.
Önümüzdeki kış için kritik uyarı
ElCom, 2026/2027 kışıyla ilgili en büyük belirsizliğin doğal gaz arzı olduğunu açıkladı. Özellikle Avrupa’daki gaz santrallerinin, yenilenebilir enerji üretiminin düşük olduğu dönemlerde sistem için hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Raporda, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması halinde sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında ciddi sorunlar yaşanabileceği belirtildi. Avrupa’daki gaz depolarının hâlen düşük seviyede dolu olması da risk faktörlerinden biri olarak gösterildi.
Uzmanlara göre olası sert kış koşulları ve düşük yenilenebilir enerji üretimi durumunda Avrupa genelinde enerji sıkıntısı yaşanabilir. Bu da gaz santrallerinin çalışmasını zorlaştırarak elektrik arzını tehdit edebilir.
Elektrik piyasasında şimdilik kriz beklentisi yok
ElCom, mevcut piyasa verilerine göre şu an için fiziksel bir elektrik sıkıntısı beklentisi bulunmadığını açıkladı. Avrupa’nın son yıllarda LNG terminallerini artırması sayesinde gaz tedarikinde daha esnek hale geldiği ifade edildi. Ayrıca Fransız nükleer santrallerinin yüksek kapasiteyle çalışmasının da piyasaya güven verdiği belirtildi.
Ancak komisyon, jeopolitik gelişmelerin hızla değişebileceği uyarısında bulundu.
İsviçre elektrik şebekesi de yaşlanıyor
Raporda ayrıca İsviçre elektrik iletim altyapısının yenilenmesi gerektiğine dikkat çekildi. Yaklaşık 12 bin elektrik direğinin yüzde 60’ının 50 ila 80 yaş arasında olduğu açıklandı.
ElCom, önümüzdeki yıllarda enerji altyapısının modernizasyonunun hızlandırılması gerektiğini belirterek yasal düzenlemelerde kolaylaştırma çağrısı yaptı.
İspanya’daki elektrik kesintisi örnek gösterildi
Raporda ayrıca 2025 yılında İber Yarımadası’nda yaşanan büyük elektrik kesintisine de değinildi. Swissgrid ve ElCom’un da katkı sunduğu uluslararası inceleme sonucunda, elektrik kesintisinin birden fazla teknik sorundan kaynaklandığı belirtildi.
ElCom, İsviçre’de benzer bir durumun şu an için düşük ihtimal olduğunu ancak yenilenebilir enerji sistemleri büyüdükçe şebeke istikrarının korunmasının daha önemli hale geldiğini vurguladı.