ZÜRİH – Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte İsviçre genelinde yıldırım ve fırtına riski de artıyor. Watson’un aktardığı bilgilere göre yıldırım çarpması oldukça nadir görülse de tamamen göz ardı edilemeyecek bir tehlike olmaya devam ediyor.
İsviçre Federal Orman, Kar ve Peyzaj Araştırma Enstitüsü’nün (WSL) verilerine göre, 1946 ile 2015 yılları arasında ülkede 164 kişi yıldırım çarpması sonucu hayatını kaybetti. Bu da yılda ortalama 2,3 ölüm vakasına karşılık geliyor.
Uzmanlar, son 70 yılda yıldırım kaynaklı ölümlerin önemli ölçüde azaldığını belirtiyor.
En Riskli Bölgeler Neresi?
WSL verilerine göre yıldırım nedeniyle en fazla ölüm vakası:
* Bern Kantonu: 21 ölüm
* Valais Kantonu: 17 ölüm
olarak kaydedildi.
Öte yandan Yıldırım Bilgi Servisi (Blids) istatistiklerine göre günümüzde yıldırım yoğunluğunun en yüksek olduğu bölge Appenzell Innerrhoden. Burada kilometrekare başına yılda iki adetten fazla yıldırım düşüyor.
Fırtınada Nasıl Korunmalı?
Uzmanlar, yıldırım sırasında özellikle şu noktalardan uzak durulmasını tavsiye ediyor:
* Açık araziler
* Tepe ve yüksek noktalar
* Göller, nehirler ve su birikintileri
* Elektrik direkleri
* Antenler
* Metal yapılar
* Tek başına duran ağaçlar
Federal Kaza Önleme Bürosu’na göre en güvenli yerler binalar, mağaralar ve korunaklı alanlar. Açık arazide mahsur kalan kişilerin ise ayaklarını birleştirerek çömelmeleri öneriliyor.
“Şimşek Meşeye Düşer, Kayına Düşmez” Sözü Doğru Mu?
Uzmanlara göre bu yaygın inanış doğru değil.
Yıldırım, ağacın türüne değil bulunduğu konuma göre düşüyor. En yüksek veya en açık noktadaki ağaç hedef oluyor. Meşe ağaçlarında yıldırım izlerinin daha belirgin görülmesi ise bu efsanenin ortaya çıkmasına neden olmuş durumda.
Fırtınanın Uzaklığı Nasıl Hesaplanır?
Meteorologlar, yıldırımın ne kadar uzakta olduğunu yaklaşık olarak hesaplamanın mümkün olduğunu belirtiyor.
Şimşeği gördükten sonra gök gürültüsünü duyana kadar geçen saniye sayısı üçe bölündüğünde, fırtınanın kilometre cinsinden yaklaşık uzaklığı bulunabiliyor.
Örneğin:
* 9 saniye = yaklaşık 3 kilometre
* 15 saniye = yaklaşık 5 kilometre
Uzmanlardan Uyarı
Her yıl çok az sayıda kişi yıldırım çarpmasına maruz kalsa da uzmanlar özellikle yaz aylarında dağ yürüyüşleri yapanların, kampçıların ve açık alanlarda çalışanların hava durumu uyarılarını yakından takip etmeleri gerektiğini vurguluyor.