ZÜRİH - İsviçre’de vatandaşların üzerindeki vergi ve zorunlu kesinti yükü her geçen yıl artarken, ülkenin geleneksel “küçük ve verimli devlet” yapısının giderek zayıfladığı belirtiliyor.
Avenir Suisse tarafından yayımlanan yeni analizde, ortalama bir İsviçre vatandaşının 2026 yılında 21 Mayıs tarihine kadar yalnızca:
* vergiler,
* maaş kesintileri,
* sağlık sigortası primleri,
* emeklilik katkıları
* ve diğer zorunlu devlet ödemelerini karşılamak için çalıştığı ifade edildi.
Araştırmada bu tarih “Finansal Özgürlük Günü” olarak tanımlandı.
Devletin Payı Sürekli Artıyor
Rapora göre İsviçre’de devletin ekonomik etkisi son yıllarda belirgin şekilde büyüdü.
2010 yılından bu yana:
* kamu yönetimi ve devlete yakın sektörlerde çalışan sayısı yaklaşık 370 bin arttı,
* özel sektördeki artış ise yaklaşık 260 bin kişiyle sınırlı kaldı.
Uzmanlara göre bu tablo, devletin ekonomideki ağırlığının giderek arttığını gösteriyor.
1990’larda Durum Çok Farklıydı
Araştırmada dikkat çeken bir diğer detay ise 1990’lı yıllarda “Finansal Özgürlük Günü”nün yaklaşık bir ay daha erken, yani 21 Nisan civarında gerçekleşmesiydi.
Bugün ise vatandaşlar yılın ilk yaklaşık beş ayını zorunlu ödemeler için çalışarak geçiriyor.
İsviçre Avrupa Ortalamasına Yaklaşıyor
Rapora göre İsviçre’de genişletilmiş vergi ve zorunlu kesinti oranı artık Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’nın yüzde 38,5’ine ulaştı.
Bu oran:
* Germany,
* Netherlands
gibi ülkelerin seviyesine yaklaşmış durumda.
Araştırma, İsviçre’nin uzun yıllardır sahip olduğu düşük devlet yükü avantajını kaybetmeye başladığına dikkat çekiyor.
Sağlık Sigortası ve Kesintiler En Büyük Yüklerden Biri
Uzmanlara göre vatandaşların gelirlerini en fazla etkileyen unsurlar artık klasik vergilerden çok:
* sağlık sigortası primleri,
* maaş kesintileri,
* emeklilik katkıları,
* zorunlu sosyal ödemeler
oluyor.
Birçok kişi maaşların artmasına rağmen ay sonunda neden daha az para kaldığını bu şekilde hissediyor.
“Refah İçin Önce Üretmek Gerekir”
Raporda devletin büyümesinin uzun vadede:
* ekonomik rekabet gücünü azaltabileceği,
* özel sektör yatırımlarını zayıflatabileceği,
* çalışma motivasyonunu düşürebileceği
uyarısı yapıldı.
Ayrıca sürekli artan sosyal harcamaların toplumda daha fazla devlet desteği beklentisi oluşturduğu belirtildi.
İsviçre’de Yeni Tartışma Başladı
Yayımlanan analiz, İsviçre’de devletin rolü, sosyal harcamalar ve vatandaş üzerindeki mali yük konularında yeni bir siyasi tartışmayı da beraberinde getirdi.
Özellikle AHV, sağlık sistemi ve savunma harcamaları için gündemde olan yeni vergi ve prim artışlarının, önümüzdeki yıllarda vatandaşların üzerindeki baskıyı daha da artırabileceği ifade ediliyor.