ZÜRİH – İsviçre’de hastanede tedavi gören kişilere, yasal olarak hastane faturasının bir kopyasının gönderilmesi gerekiyor. Bunun amacı, hastaların kendileri adına hangi sağlık hizmetlerinin faturalandırıldığını kontrol edebilmesi, olası hataları fark edebilmesi ve sağlık harcamalarının boyutunu görebilmesi.
Ancak SRF’nin SWI swissinfo.ch’ye dayandırdığı habere göre, hastane faturaları çoğu vatandaş için oldukça karmaşık. Faturada yer alan kodların ve hesaplama sisteminin nasıl çalıştığını anlamak, tıbbi ve idari bilgiye sahip olmayan kişiler açısından kolay değil.
Hastane faturaları nasıl hesaplanıyor?
İsviçre’de akut hastane yatışları 2012 yılından bu yana yapılan her işlem ayrı ayrı ücretlendirilerek değil, vaka başına sabit ücret sistemi üzerinden hesaplanıyor.
SwissDRG Genel Müdürü Simon Hölzer’in açıklamasına göre, hasta taburcu edildikten sonra teşhisler ve yapılan tıbbi işlemler çeşitli kodlara dönüştürülüyor. Daha sonra hasta, klinik olarak benzer vakaların toplandığı belirli bir gruba yerleştiriliyor.
Her grubun önceden belirlenmiş bir maliyet ağırlığı bulunuyor. Bu değer, ilgili hastanenin temel tarifesiyle çarpılarak nihai ücret ortaya çıkarılıyor.
Aynı tedavi farklı hastanelerde farklı fiyatlara çıkabiliyor
Hastanelerin temel tarifeleri her yıl yeniden müzakere ediliyor ve hastaneden hastaneye değişebiliyor.
Bu nedenle aynı teşhis ve aynı tedavi söz konusu olsa bile, hastanın hangi hastanede tedavi edildiğine bağlı olarak farklı maliyetler ortaya çıkabiliyor.
SwissDRG katalogları üzerinden nihai tutarın nasıl hesaplandığını kontrol etmek mümkün olsa da, hastanın neden belirli bir vaka grubuna veya koda yerleştirildiğini anlamak daha zor.
Bunun nedeni, faturada ayrıntılı teşhislerin ve uygulanan tıbbi işlemlerin tamamının yer almaması.
Simon Hölzer, bunun bilinçli bir tercih olduğunu belirtiyor. Faturaların idari belge niteliğinde olması ve çoğu zaman sağlık personeli olmayan kişiler tarafından da işlenmesi nedeniyle hasta mahremiyetinin korunması amaçlanıyor.
Hastalar faturayı anlamazsa ne yapabilir?
İsviçre Hasta Örgütü’ne (SPO) hastane faturalarıyla ilgili çok sayıda soru ulaşıyor.
Bir hasta faturasını anlamıyorsa öncelikle hastanenin faturalandırma birimine başvurabiliyor. Ayrıca kodlama raporu ile taburcu raporunu da talep etme hakkı bulunuyor.
Sigortalılar, sağlık sigortası şirketlerinden de faturanın yeniden incelenmesini isteyebiliyor.
Sağlık sigortaları birliği Prio Swiss’e göre faturalar üzerinde düzeltmeler yapılıyor. Ancak bu düzeltmeler çoğu zaman doğrudan sigortalının görebileceği şekilde gerçekleşmiyor.
Sistem büyük ölçüde karşılıklı güvene dayanıyor
Cenevre ve Neuchâtel üniversitelerinde Sosyal Sigorta Hukuku Profesörü olan Anne-Sylvie Dupont, mevcut sistemin önemli ölçüde karşılıklı güven üzerine kurulduğunu ifade ediyor.
Örneğin bir hastaya apandisit ameliyatı faturası gönderildiğinde, sigorta şirketi hastanın gerçekten ameliyat olup olmadığını tek tek kontrol etmiyor. Bunun yerine hastanelerde ortaya çıkan olağan dışı ve tekrar eden örüntülere bakılıyor.
Bir hastanenin sezaryen oranının ülke ortalamasının çok üzerinde olması gibi durumlar sigorta şirketlerinin dikkatini çekebiliyor.
Dupont, sigorta şirketinin faturayı uygun bulup ödemeye karar vermesi halinde hastanın buna karşı kullanabileceği seçeneklerin oldukça sınırlı olduğunu belirtiyor.
“Sistem şeffaf değil”
Uzmanlara göre faturaların arka yüzüne açıklayıcı bilgiler eklenmesi veya hastanelerde özel itiraz ve danışma birimlerinin kurulması, sistemin hastalar tarafından daha kolay anlaşılmasını sağlayabilir.
İsviçre’nin Fransızca konuşulan bazı bölgelerindeki hastanelerde bu tür başvuru noktaları şimdiden bulunuyor.
Ancak bu tür düzenlemelerin beraberinde yeni bir idari yük ve ek maliyet getirebileceğine de dikkat çekiliyor.
Profesör Anne-Sylvie Dupont mevcut sistemle ilgili değerlendirmesinde, hastane faturalarının yeterince şeffaf olmadığını, ancak şu anda bunun yerine konabilecek daha iyi bir çözüm görmediğini ifade ediyor.
İsviçre’de sağlık harcamalarının sürekli tartışıldığı bir dönemde, hastaların kendilerine gönderilen faturaları gerçekten anlayıp anlayamadığı konusu da sağlık sistemindeki şeffaflık tartışmalarının önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.