Eyaletler Konseyi Sosyal Güvenlik ve Sağlık Komisyonu, dul aylığının çocukların bakım ve yetiştirilme dönemiyle sınırlandırılmasını öngören düzenlemeyi destekledi. Yeni sisteme göre, eşini kaybeden ebeveynlere yapılacak ödeme, en küçük çocuk 25 yaşına gelene veya ebeveyn AHV emekliliğine hak kazanana kadar devam edecek.
Evli olmayan ebeveynler de kapsama alınacak
İsviçre’de yaşlılık ve geride kalanlar sigortası (AHV) kapsamında uygulanan dul aylıklarında kapsamlı değişiklikler gündemde. Federal Meclis’in alt kanadı olan Ulusal Konsey, geçen yıl ömür boyu dul aylığının kaldırılmasını öngören reformu kabul etmişti. Şimdi ise Eyaletler Konseyi’nin ilgili komisyonu da temel düzenlemeyi destekledi.
Yeni sistemde yalnızca evli çiftler değil, evli olmayan ebeveynler de kapsama alınacak. Ebeveynlerden birinin hayatını kaybetmesi durumunda, geride kalan anne veya baba, ortak çocuklarının en küçüğü 25 yaşına gelene kadar dul aylığı alabilecek. Ancak ebeveyn AHV emekliliğine hak kazandığında ödeme sona erecek.
Mevcut aylıklar için geçiş süreci
Komisyon, emeklilik yaşına ulaşmadan eşini kaybeden ve 25 yaşından küçük çocuğu bulunmayan kişilere iki yıl süreyle geçiş aylığı ödenmesini öneriyor. Ulusal Konsey ise bu sürenin üç yıl olmasını istemişti.Hâlihazırda dul aylığı alan kişiler için de yeni düzenlemeler öngörülüyor. Reform yürürlüğe girdiğinde 55 yaşını doldurmuş olan ve bakmakla yükümlü olduğu çocukları bulunan dul kadın ve erkeklerin mevcut haklarının korunması planlanıyor. Tamamlayıcı sosyal yardım alan 50 yaş ve üzerindeki kişiler de bu korumadan yararlanabilecek.
Buna karşılık, 55 yaşından küçük kişilerin aylıklarının, en küçük çocukları 25 yaşına ulaştığında sona erdirilmesi gündemde. Ancak mevcut ödemelerin kesilmesi en erken iki yıl sonra gerçekleşebilecek. Bu düzenleme, çocuğu bulunmayan dul kadınların aylıklarını da etkileyebilecek.
Yılda 660 milyon frank tasarruf hedefi
Reformun orta vadede yılda 660 milyon franga kadar tasarruf sağlaması bekleniyor. Yetkililer, değişikliğin temel amaçlarından birinin kadınlar ve erkekler arasındaki farklı uygulamaları ortadan kaldırmak olduğunu belirtiyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2022 yılında İsviçre’de dul erkekler ile dul kadınlara farklı kurallar uygulanmasını ayrımcılık olarak değerlendirmişti. Mevcut sistemde dul kadınlar belirli koşullarda ömür boyu aylık alabilirken, dul erkeklerin hakkı genel olarak en küçük çocukları 18 yaşına gelene kadar sürüyordu.
Yeni düzenlemeyle cinsiyet ve medeni durumdan bağımsız, çocukların bakım dönemini esas alan bir sistem kurulması hedefleniyor.
Nihai karar henüz verilmedi
Reformun tüm ayrıntıları henüz kesinleşmiş değil. Eyaletler Konseyi komisyonu, evli çiftlerin emekli aylıklarına uygulanan üst sınır ve çocuklara yönelik ek aylıklar gibi diğer konuları kasım ayında yeniden ele alacak.
Dolayısıyla ömür boyu dul aylığının kaldırılması henüz yürürlüğe girmiş bir karar değil. Yasa tasarısının parlamentodaki görüşmeleri ve olası diğer aşamaları tamamlanmadan mevcut uygulama geçerliliğini koruyor.
Kaynak: Blick, 22 Ekim 2026; İsviçre Federal Parlamentosu