Oylamanın gündeminde İsviçre’nin tarafsızlık politikasının güçlendirilmesini öngören girişim ile ülkenin gıda üretimine ilişkin düzenlemeler içeren girişim bulunuyor. Son kamuoyu araştırmalarında her iki öneriye yönelik “Hayır” eğiliminin yüzde 60’ın üzerinde olduğu görülüyor.
İsviçre’de 27 Eylül’de yapılacak ulusal oylamada iki önemli girişim halkın karşısına çıkacak. Bunlardan ilki, İsviçre’nin tarafsızlık politikasını anayasal düzeyde genişletmeyi amaçlayan girişim. İkincisi ise ülkenin gıda üretimini ve tarım politikasını yeniden şekillendirmeyi hedefleyen “Gıda Girişimi”.
Tarafsızlık için daha katı kurallar öneriliyor
SVP çevrelerinin desteklediği tarafsızlık girişimi, İsviçre’nin mevcut anayasal tarafsızlık ilkesinin daha kapsamlı biçimde tanımlanmasını öngörüyor.
Girişimin kabul edilmesi halinde İsviçre’nin tarafsızlığının “daimi” ve “silahlı” olması anayasal güvenceye bağlanacak. İsviçre’nin saldırıya uğramadığı sürece herhangi bir askeri ittifaka katılmaması ve diğer ülkelere yönelik Avrupa Birliği yaptırımlarına katılmaması da öneriler arasında yer alıyor.
Girişimin destekçileri, düzenlemenin İsviçre’nin tarafsızlığını güçlendireceğini savunurken, karşı çıkanlar bunun ülkenin dış politika hareket alanını daraltabileceğini belirtiyor.
Kampanyada milyonlarca frank harcandı
İsviçre Federal Denetim Kurumu’nun verilerine göre tarafsızlık girişiminin destekçileri kampanya için yaklaşık 3,84 milyon İsviçre frangı harcadı. Karşı kampanya ise yaklaşık 1,67 milyon franklık finansman açıkladı.
Destek kampanyasına Christoph Blocher 2 milyon frankın üzerinde, Pro Schweiz ise 1,3 milyon frank katkıda bulundu. İsviçre Halk Partisi’nin (SVP) katkısı ise 50 bin frank olarak açıklandı.
Karşı kampanyanın en büyük destekçisi ise 1,2 milyon frankla ekonomi kuruluşu Economiesuisse oldu. Sosyal Demokrat Parti (SP) 367 bin, Operation Libero ise 100 bin frank katkı sağladı.
Anketlerde “Hayır” farkı açıldı
Oylama öncesindeki son YouGov araştırmasında tarafsızlık girişimine destek yüzde 30 seviyesinde kalırken, karşı çıkanların oranı yüzde 63 oldu. Kararsızların oranı ise yüzde 7 olarak ölçüldü.
Ağustos ayındaki araştırmada “Evet” diyenlerin oranı yüzde 41, “Hayır” diyenlerin oranı yüzde 50 seviyesindeydi. Böylece son araştırmada girişime verilen destek gerilerken karşıt görüş belirgin biçimde yükseldi.
Gıda girişiminde de benzer tablo
Sandıkta oylanacak ikinci konu ise İsviçre’nin gıda politikası. Girişim, ülkede tüketilen gıdanın daha büyük bölümünün İsviçre’de üretilmesini ve tarımın bitkisel üretime daha fazla yönelmesini öngörüyor.
Öneriye göre ülkenin kendi tüketiminin yüzde 70’inin İsviçre’de üretilen gıdalarla karşılanması hedefleniyor. Bu kapsamda hayvansal üretimin azaltılması ve bitkisel üretimin artırılması amaçlanıyor.
Girişimin karşı kampanyası yaklaşık 1,63 milyon franklık bir bütçe açıkladı. Kampanyaya özellikle et ve süt sektöründeki kuruluşlar ile Gallosuisse ve İsviçre Çiftçiler Birliği destek veriyor. Girişimin arkasındaki “Sauberes Wasser für alle” adlı kuruluş ise 720 bin franklık bütçe bildirdi.
YouGov’un son araştırmasında gıda girişimine destek yüzde 29, karşı çıkanların oranı ise yüzde 65 olarak ölçüldü. Kararsızların oranı yüzde 6’da kaldı.
Son söz sandıkta
YouGov’un 31 Ağustos-14 Eylül tarihleri arasında 2 bin 989 kişiyle gerçekleştirdiği son araştırma, her iki girişimde de karşıt görüşün belirgin biçimde önde olduğunu gösterdi. SRG adına gfs.bern tarafından gerçekleştirilen ikinci trend araştırmasında da her iki girişim için ret eğiliminin güçlendiği bildirildi. Ancak anket sonuçlarının seçim sonucunun kendisi olmadığı ve oylama öncesinde görüşlerin değişebileceği belirtiliyor.
İsviçre halkının 27 Eylül’de vereceği oylarla iki girişimin de kaderi belli olacak.