BERN – İsviçre’nin dünyada kalite ve güvenilirlikle özdeşleşen beyaz haçlı sembolünün ticari ürünlerde kullanımına ilişkin yeni uygulama, ülkedeki küçük ve orta ölçekli işletmelerin tepkisini çekti. Mart ayından bu yana belirli koşullar altında yurt dışında üretilen ürünlerde de İsviçre haçının kullanılabilmesi, “Swissness” tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Watson’ın aktardığı bilgilere göre, İsviçre Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Birliği (USAM/SGV), Federal Fikri Mülkiyet Enstitüsü’nün (IPI) uygulamasındaki değişikliğin İsviçre’de üretim yapan şirketleri dezavantajlı duruma düşürdüğünü savunuyor.
“İsviçre markası sulandırılıyor”
Yeni uygulamaya göre, örneğin “Swiss Research” veya “Swiss Engineering” gibi İsviçre bağlantısını ifade eden ibareleri kullanma şartlarını karşılayan şirketler, ürün tamamen yurt dışında üretilmiş olsa dahi belirli koşullarda İsviçre haçını bu işaretlerin yanında kullanabiliyor.
KOBİ temsilcileri ise bunun tüketicinin İsviçre haçına duyduğu güveni zedeleyebileceği görüşünde.
USAM Başkanı ve Ticino Eyaletler Konseyi Üyesi Fabio Regazzi, Bern’de yaptığı açıklamada uygulamaya karşı Parlamento nezdinde girişimde bulunacaklarını belirtti. Regazzi, İsviçre haçının kullanımında yerli üreticilerin yeniden ön plana alınmasını talep ediyor.
USAM ayrıca böylesine önemli bir uygulama değişikliğinin daha geniş bir istişare sürecinden geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
Halkın yüzde 60’ının güveni azaldı
Tartışmanın dikkat çeken yönlerinden biri yapılan anketlerin sonuçları oldu.
289 işletmenin katıldığı ve temsili olmadığı belirtilen çevrimiçi ankette katılımcıların yaklaşık yüzde 90’ı, İsviçre haçının kullanımının yerli üreticilerle sınırlandırılması gerektiği görüşünü dile getirdi.
Demoscope tarafından 1.154 kişiyle gerçekleştirilen temsili ankette ise katılımcıların yüzde 60’ı, uygulamadaki değişikliğin ardından İsviçre haçının İsviçre menşei ve kalitesini temsil eden bir sembol olarak güvenilirliğinin azaldığını belirtti.
Ankete katılan profesyonellerin yaklaşık yarısı da yeni uygulamayı, yurt dışında üretim tesisi bulunmayan İsviçre KOBİ’leri açısından “çok olumsuz” olarak değerlendirdi.
İlk örnek: Üretimin bir bölümü İtalya’ya gidiyor
Tartışma yalnızca sembolik düzeyde kalmadı. St. Gallen merkezli ayakkabı üreticisi Kybun, üretiminin bir bölümünü İtalya’ya taşıma kararı aldı. Verilen bilgilere göre bu değişiklik yaklaşık 40 işi etkileyecek.
Şirketin CEO’su Claudio Minder, İsviçre’de üretim yapmanın getirdiği yükleri taşırken rakiplerin daha esnek kurallardan yararlanmasının kendileri açısından sürdürülebilir olmadığını savundu.
KOBİ temsilcilerine göre üretimin ülke dışına taşınması yalnızca fabrikadaki işleri etkilemiyor; kalite kontrolü, lojistik, satın alma ve gelecekte yapılacak yatırımlar da zamanla İsviçre dışına kayabiliyor.
Tartışmanın arkasında On anlaşmazlığı var
IPI’nin mart ayında yaptığı değişikliğin arka planında uzun süredir devam eden bir tartışma bulunuyor. Zürih merkezli spor ayakkabı üreticisi On, ürünlerini büyük ölçüde Asya’da ürettirmesine rağmen İsviçre bağlantılı işaretlerin kullanımı konusunda yıllardır tartışmaların odağındaydı.
IPI, uygulamadaki gevşemeyi İsviçre frangının gücü ve ABD’nin yüksek gümrük vergileri gibi İsviçre ekonomisinin karşı karşıya bulunduğu zorluklarla da gerekçelendirdi.
Ancak KOBİ cephesi tam tersini savunuyor: İsviçre’de üretim yapan işletmeler, İsviçre haçının yurt dışındaki üretimle daha kolay ilişkilendirilmesinin ülkede üretim yapmanın avantajını azalttığını düşünüyor.
USAM şimdi konuyu Parlamento’ya taşıyarak uygulamanın geri alınmasını istiyor. Tartışmanın merkezindeki soru ise giderek daha belirgin hale geliyor: Bir ürün İsviçre’de üretilmiyorsa, üzerinde İsviçre haçı ne ölçüde yer alabilmeli?