BERN – İran ile ABD arasında tırmanan savaşın küresel petrol piyasalarını sarsması, İsviçre’de benzin fiyatlarının yeniden yükselmesine yol açabilir. CH Media’da yayımlanan habere göre petrol fiyatları savaşın başlamasından bu yana önemli ölçüde arttı ve bu artışın İsviçre’deki akaryakıt fiyatlarına da yansıması bekleniyor.
İsviçre Mineral Yağı İthalatçıları Birliği Avenergy Suisse sözcüsü Ueli Bamert, ülkedeki benzin fiyatlarının doğrudan dünya petrol piyasasına bağlı olduğunu belirterek şunları söyledi:
“İsviçre’deki fiyatlar tamamen küresel petrol fiyatlarına bağlıdır. Dünya piyasasında petrol yükselirse burada benzin ve mazot da pahalanır; düşerse fiyatlar da düşer.”
Zam pompaya birkaç gün içinde yansıyabilir
Enerji uzmanı Laurent Horvath, petrol fiyatlarındaki artışın genellikle yaklaşık üç gün içinde benzin istasyonlarına yansıdığını belirtti.
TCS verilerine göre İsviçre’de kurşunsuz 95 benzinin litre fiyatı son olarak 1.74 frank civarındaydı. İran’daki gerilim devam ederse bu fiyatın önümüzdeki günlerde yükselmesi bekleniyor.
Uzmanlar, Ukrayna savaşından sonra olduğu gibi fiyatların yeniden 2 frankın üzerine çıkma ihtimalini de göz ardı etmiyor.
Kritik nokta: Hürmüz Boğazı
Petrol fiyatlarının geleceği büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine bağlı. İran ile Umman arasındaki bu stratejik su yolu, Orta Doğu petrolünün dünya piyasalarına ulaştığı en önemli geçitlerden biri.
Savaşın başlamasından sonra boğazdan geçen gemi sayısının zaman zaman yüzde 80’e kadar azaldığı bildiriliyor. Bloomberg haber ajansı durumu “Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği neredeyse durdu” başlığıyla duyurdu.
Yılın başında petrolün varil fiyatı 60 dolar civarındaydı. Ancak savaşın etkisiyle fiyatlar bu hafta 90 dolara yaklaştı.
Goldman Sachs’a göre Hürmüz Boğazı’ndaki aksama birkaç hafta daha sürerse Brent petrolün varil fiyatı 100 dolara çıkabilir. Katar Enerji Bakanı Saad al-Kaabi ise Financial Times’a yaptığı açıklamada fiyatların 150 dolar seviyesine ulaşabileceği uyarısında bulundu.
İsviçre’de bazı faktörler fiyat artışını sınırlayabilir
Buna rağmen İsviçre’de bazı faktörler fiyat artışını sınırlayabilir. Volenergy şirketine göre nakliye maliyetleri şu anda stabil durumda.
İsviçre’ye gelen petrol ürünlerinin büyük bölümü Ren Nehri üzerinden taşınıyor. Nehirde su seviyesinin düşmesi halinde gemiler daha az yük taşıyabildiği için nakliye maliyetleri artabiliyor. Bu durum en son 2022 yazındaki kuraklık döneminde yaşanmıştı.
Bir diğer etken ise İsviçre frangının güçlü olması. Petrolün dolar üzerinden işlem görmesi nedeniyle doların zayıflaması pompa fiyatlarını kısmen düşürebiliyor.
İran’ın hedefi baskı kurmak
Uzmanlara göre İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği kısıtlamasının arkasında stratejik bir amaç bulunuyor. Yüksek petrol fiyatlarının ABD ekonomisine zarar vererek Donald Trump üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.
Trump yönetimi ise boğazın yeniden açılması için ABD donanmasının petrol tankerlerine askeri eskort sağlamayı planladığını açıkladı. Ancak güvenlik riskleri ve yüksek sigorta maliyetleri nedeniyle deniz trafiğinin kısa sürede normale dönmesi pek olası görülmüyor.
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak gelişmeler, önümüzdeki haftalarda İsviçre’de benzin fiyatlarının seyrini belirleyecek en önemli faktör olacak.