BERN – İsviçre’de doktorların ilaç yazımı karşılığında ilaç firmalarından doğrudan ödeme alması yıllar önce Federal Konsey ve Federal Parlamento tarafından yasaklanmıştı. Gerekçe olarak, doktorların daha pahalı ilaçları yazmaya yönelme riskinin yüksek olması gösterilmişti.
Ancak doktorlar cephesi, ciroya dayalı tüm kazanç modellerinin tamamen yasaklanmasına karşı çıktı. Bunun sonucunda bir uzlaşma modeli kabul edildi. Buna göre, ilaç üreticilerinin sağladığı indirimlerin büyük bölümü sağlık sigortalarına ve dolaylı olarak prim ödeyenlere aktarılacak, doktorlar ise bu indirimlerin yüzde 49’una kadarını ellerinde tutabilecek.
Gelir var ama şartlı
Uygulamadaki kurala göre doktorlar, elde ettikleri bu gelirleri tıbbi kaliteyi artırmaya yönelik yatırımlarda kullanmak zorunda. Konuya ilişkin ayrıntılar, Neue Zürcher Zeitung (NZZ) tarafından gündeme taşındı.
NZZ’nin haberine göre, bu sistem sayesinde özellikle jenerik ilaçları hastalara doğrudan satan doktorlara milyonlarca frank aktarıldı.
2020’den bu yana 40 milyon frank
Federal Sağlık Dairesi’ne (BAG) sunulan gizli bir rapora göre, 2020 yılından bu yana doktorlara toplam yaklaşık 40 milyon frank ödeme yapıldı. Sisteme dahil yaklaşık 800 doktor bulunduğu ve bunun kişi başına ortalama 50 bin frank ek gelire karşılık geldiği belirtildi.
Sektör kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre ise bazı doktorlar yalnızca tek bir jenerik ilaç üzerinden yılda 100 bin frankın üzerinde gelir elde edebiliyor.
BAG’den eleştiri: Şeffaflık yetersiz
Federal Sağlık Dairesi, doktorların bu gelirleri konusunda yeterli şeffaflık sağlamadığını savunarak sistemde iyileştirme yapılmasını talep ediyor.
SVP’li sağlık politikacısı Vroni Thalmann-Bieri, ilaç indirimlerinin tamamının sağlık sigortalarına aktarılması gerektiğini savunuyor. Thalmann-Bieri’ye göre bu sayede sigorta primlerinde düşüş sağlanabilir.
Doktorlar Birliği sistemi savunuyor
Öte yandan İsviçre Doktorlar Birliği Başkanı Yvonne Gili, NZZ’ye yaptığı açıklamada mevcut sistemin değiştirilmesine gerek olmadığını ifade etti. Gili’ye göre, ciro payı uygulamasının kaldırılması durumunda bu para sigortalara aktarılmayacak, aksine ilaç üreticileri indirim yapmaktan tamamen vazgeçecek.
Mevcut sistemin devam etmesi halinde, zorunlu sağlık sigortasında yıllık yaklaşık 60 milyon frank tasarruf potansiyeli bulunduğu, bunun da sigortalıların primlerinde birkaç franklık düşüş sağlayabileceği belirtiliyor.